30 ώρες θύελλα! Τα δραματικά Χριστούγεννα του 1979 στον Όλυμπο

Η περίπτωση του ατυχήματος στον Όλυμπο τα Χριστούγεννα του 1979, είναι μια ιστορία που ούτε μέχρι τότε αλλά ούτε και μετά, είχε όμοιά της στα ελληνικά βουνά. Το γεγονός είχε όλα τα χαρακτηριστικά ενός μεγάλου δράματος, απ αυτά που μπορούμε να συναντήσουμε μόνο στις μεγάλες οροσειρές του κόσμου: μια πολυμελής ομάδα χάνει τον προσανατολισμό της μέσα στη χιονοθύελλα, προσπαθώντας μάταια να βρει ένα καταφύγιο. Η ομάδα εξαντλημένη καθηλώνεται μια ολόκληρη νύχτα στο ύπαιθρο και στα στοιχεία της φύσης, μη μπορώντας να βρει ούτε και τη μοναδική έξοδο διαφυγής από το φυσικό «οχυρό» που έχει εγκλωβιστεί σε υψόμετρο 2600 μέτρων. Πολλά από τα μέλη της καταφέρνουν να επιβιώσουν χάρη στις ολονύκτιες προσπάθειες των υπολοίπων. Την επόμενη μέρα, άυπνοι, χωρίς τροφή και χωρίς νερό, καταφέρνουν να αποδράσουν απ τον εφιάλτη, ανακαλύπτοντας μέσα στη θύελλα αυτή τη μοναδική οδό διαφυγής, την οποία είχαν ακολουθήσει για να μπουν στον εφιάλτη τους. Όμως για κάποιους ήταν ήδη αργά…

 Όταν η περιπέτεια τελείωσε μετά από δύο 24ωρα, η ελληνική κοινή γνώμη της εποχής παρακολουθούσε σοκαρισμένη το κουβάρι των γεγονότων, όπως αυτό ξετυλιγόταν από τις περιγραφές των πρωταγωνιστών. Ένα δράμα είχε παιχτεί δυο βήματα μακρύτερα απ τον πολιτισμό, χωρίς να καταλάβει κανείς τίποτα. Το «ατύχημα στον Όλυμπο» ήταν η αφορμή για να πυροδοτηθούν πολλές συζητήσεις τα χρόνια που ακολούθησαν, σχετικά με την κατάσταση της ορειβασίας στην Ελλάδα.

Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από τον Φαίδωνα Γαληνό, έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές του «ατυχήματος στον Όλυμπο». Η συναισθηματική φόρτιση του συγγραφέα είναι έκδηλη στο κείμενό του, που δημοσιεύτηκε 5 χρόνια αργότερα (χειμώνας 84-85) στο περιοδικό ΑΝΑΒΑΣΗ, απ όπου και το αναδημοσιεύουμε. Το κείμενο του Φαίδωνα Γαληνού αποτελεί ένα ντοκουμέντο για την ιστορία της ελληνικής ορειβασίας και είναι ευτύχημα ότι ο κεντρικός ήρωας ενός δράματος αποφάσισε να αφήσει τη μαρτυρία του για ένα τόσο σοβαρό γεγονός στις επόμενες γενιές, που μπορούν να διδαχτούν πολλά από την υπόθεση του «Ατυχήματος στον Όλυμπο το 1979».

«30 Ώρες Θύελλα. Στη μνήμη των χαμένων συντρόφων»

Στην αργία της 28ης Οκτωβρίου 1979 ανταμώσαμε στα Μετέωρα οι ορειβάτες του ΣΕΟ απ όλη την Ελλάδα και αποφασίσαμε μια από τις εκδηλώσεις μας των Χριστουγέννων να γίνει στον Όλυμπο. Δεκαπέντε μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, ο Δημήτρης Μπουντόλας και ο Δημητρός Νικηφορίδης, άρχισαν τις προετοιμασίες, ο πρώτος στο χώρο της Βόρειας Ελλάδας και ο δεύτερος στο χώρο της Νότιας. Τελικά συγκεντρώθηκαν για την ανάβαση 19 άτομα. Από την Αθήνα οι: Α. Αβραμόπουλος, Φ. Γαληνός, Β. Μπαλτόπουλος, Δ. Νικηφορίδης, Ι. Ξυνογιαννακόπουλος. Από την Χαλκίδα οι: Χ. Βουτσαρίδης, Γ. Σούλας. Από την Θεσσαλονίκη οι: Τ. Αναγνώστου, Μ. Αρζόγλου, Β. Βακαλόπουλος, Ν. Ματσάκας, Δ. Μπουντόλας, Δ. Μυστακίδης, Γ. Παπακερμέζης, Α. Τσιούγκας, Ζ. Τρόμπακας, Ι. Χατζηλαζάρου. Από την Καβάλα οι: Β. Βασιλακάκης, Κ. Μανάλης. Στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη έμειναν γύρω στους 10 ορειβάτες, που θα μπορούσαν σε περίπτωση ανάγκης να τρέξουν για βοήθεια σε οποιοδήποτε σημείο.

Οι 19 χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα από τους: Αρζόγλου, Βακαλόπουλο, Μανάλη, Ματσάκα, Παπακερμέζη θα πραγματοποιούσε μια αναρριχητική διαδρομή από το Ξερολάκι υψομετρικής διαφοράς 1000 μέτρων. Με μια διανυκτέρευση στην ορθοπλαγιά θσ έφτανε σε 24 ώρες περίπου στο Οροπέδιο των Θεών (Σημ. ΑΖ: των «Μουσών»). Οι υπόλοιποι 14, δηλαδή οι: Αβραμόπουλος, Αναγνώστου, Βασιλακάκης, Βουτσαρίδης, Γαληνός, Μπαλτόπουλος, Μπουντόλας, Μυστακίδης, Νικηφορίδης, Ξυνογιαννακόπουλος, Σούλας, Τρόμπακας, Τσιούγκας και Χατζηλαζάρου θα ανέβαιναν τη διαδρομή: Λιτόχωρο. Διασταύρωση, Μπάρμπα, Πύργο, Λαιμό, Πέρασμα Γιόσου, Οροπέδιο Θεών, Καταφύγιο ΕΟΣ (Σημ.Α-Ζ: Χ.Κάκαλου), διαδρομή περίπου 10 ωρών, ανάλογα με την ποιότητα του χιονιού.

Οι πρώτοι ξεκίνησαν τη Κυριακή το πρωί 23 Δεκεμβρίου. Το βράδυ, στα μέσα περίπου της ορθοπλαγιάς, συνάντησαν κακοκαιρία. Διανυκτέρευσαν όπου βρέθηκαν και την άλλη μέρα το πρωί επέστρεψαν στη βάση τους. Οι δεύτεροι ξεκίνησαν από το Λιτόχωρο την Κυριακή το πρωί στις 6. Πέρασαν από τη Διασταύρωση κατά τις 7. Ο καιρός ήταν καλός. Το χιόνι κατάλληλο για περπάτημα. Σκοπός τους να φτάσουν την ίδια μέρα στο καταφύγιο όπου να διανυκτερεύσουν ενώ τις επόμενες μέρες θα πραγματοποιούσαν αναρριχητικές διαδρομές στις ορθοπλαγιές των κορυφών. Ο Δημήτρης Νικηφορίδης ετοίμαζε μαζί με τον Θανάση Αβραμόπουλο να κάνει «χειμερινή» τη διαδρομή «Λιάγκου-Τααμακίδη-Καπετανάκη 1957» στην Πλάκα του Σκολιού. Συζητούσαμε κατά την ανάβαση το σχέδιο του. Επειδή όμως τις προθέσεις του μου τις είχε πει από την Αθήνα πήρα μαζί μου όλο το σχετικό υλικό που είχα για τυχόν διανυκτερεύσεις σε ορθοπλαγιές. Ο Δήμητρας με τα πάντοτε, με την καλή έννοια, φιλόδοξα σχέδια του είχε, όπως κάθε φορά, σχετικά βαρύ σάκο γεμάτο αναρριχητικό υλικό. Δεν μπόρεσα, όσες φορές προσπάθησα, να τον πείσω ν αλλάξει τακτική. Με το γλυκό, ευγενικό του ύφος ήθελε κάθε φορά να με πείσει ότι δεν είναι τόσο βαρύς όσο φανταζόμουνα. Νομίζω ότι πρέπει να έπαιξε κάποιο ρόλο ο σάκος του στον άδικο χαμό του. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα το παραδεχότανε αν μπορούσε να μιλήσει. Ας ήταν δυνατό ν΄ ακούγαμε πάλι την ευγενικιά του φωνή με όλο το αγαθό της περιεχόμενο και ας ερχότανε σε αντίθεση με τη δικιά μας γνώμη.

Στου Μπάρμπα καθόμαστε λίγο, ανταλλάζουμε φαγητά. Το ίδιο στο Διάσελο Κόκα της Πυκνής Οξιάς. Παρατηρώ ότι και του Μπαλτόπουλου ο σάκος είναι σχετικά βαρύς. Και αυτός έχει την κακιά συνήθεια να κουβαλά περισσότερα πράγματα από τις δυνάμεις του, το ξέρω από άλλη φορά. Του ζητώ να πάρω μερικά. «Όχι προς το παρόν. Όταν έχω ανάγκη θα σου πω» μου λέει. Στην Πηγή Αποστολίδη μου δίνει τα κραμπόν του, το γκαζιεράκι του και ένα άλλο δέμα. Συνεχίζουμε ευθεία επάνω τον Στράγκο. Τραγουδώ τα τραγούδια που ξέρω ότι αρέσουν στην παρέα μου. Φτάνουμε στη Σκούρτα. Περνάμε το Λαιμό. Όλα πάνε θαυμάσια. Τίποτα δεν μαρτυρά την δραματική συνέχεια. Γύρω στις 4 βρισκόμαστε στο πέρασμα του Γιόσου. Ανεβαίνει πρώτος ο Μπουντόλας. Δεύτερος ο Νικηφορίδης. Μένω τελευταίος. Με ασφαλίζει ο Δημητρός. «Έχω κουραστεί», φωνάζει, «είναι όλα παγωμένα. Δεν μπορώ να σε ασφαλίσω. Πρόσεχε μη γλιστρήσεις». Όταν φτάνω επάνω έχει σκοτεινιάσει. Είναι πράγματι όλα γυαλί. Βοηθώ τον Δημητρό να περάσουμε μαζί το επικίνδυνο σημείο. Ο Νικηφορίδης έκανε εδώ το μεγάλο, το μοιραίο λάθος να ασφαλίσει, μέσα στην παγωνιά, αυτός όλους συνέχεια τους συντρόφους του. Λάθος που ήταν συνέπεια της άφταστης αλτρουιστικής του ψυχολογίας. Φωνάζω τους αμέσως μπρος από μας Αβραμόπουλο και Βουτσαρίδη να περιμένουν. Οι τέσσερις τελευταίοι εμείς, προχωράμε κρατώντας την επαφή με τους αμέσως προηγούμενους. Βρισκόμαστε πάνω στο οροπέδιο, διαπιστώνουμε ότι δεν είμαστε βέβαιοι για τη θέση του καταφύγιου. Έχουμε χάσει τον προσανατολισμό μας. Κάνουμε μερικές εξορμήσεις δεξιά-αριστερά μήπως πέσουμε επάνω του. Άκαρπες προσπάθειες.

Η νύχτα προχωρά, η ομίχλη πυκνώνει, ο αέρας δυναμώνει, το χιόνι μας χτυπά σκληρό στο πρόσωπο. «Δημητρό πως είσαι; «ωραία», ποτέ του δεν έλεγε το αντίθετο. Καταλαβαίνω όμως ότι κάτι δεν πάει καλά. Ανοίγω τον σάκο του, τον ξελαφρώνω από το βάρος μερικών καρφιών. Αρχίζω νάχω μια ανησυχία για το φίλο μου, τον εξαίρετο ορειβάτη, το πιο καλό παιδί του ΣΕΟ. Κανείς μας δεν μπορούσε να του πάρει την πρωτιά της αγάπης που του δίναμε όλοι μας, χωρίς καμιά αμφισβήτηση. Δεν περνά ακόμα από το νου μου το κακό που έμελλε να συμβεί. Συναντάμε μια κατηφόρα. Λέμε μήπως είναι η Λάκα μπρος από το Στεφάνι όπου η στέρνα, ή αν δεν είναι, ας πάμε τουλάχιστον προς τα κάτω, ίσως βρούμε υπήνεμο να διανυκτερεύσουμε. Κατεβαίνουμε. Υπήνεμο δεν συναντάμε, ούτε είναι η Λάκα του Στεφανιού. Ο Δπμητρός δεν μας ακολουθεί εύκολα, του παίρνουμε το σάκο. Αποφασίζουμε να μείνουμε κάπου, σκάβουμε το χιόνι στην πλαγιά να έχουμε τα νώτα μας προφυλαγμένα από το δυνατό αέρα. Κατά μήκος του τοίχου που δημιουργείται βολεύονται ένας-ένας καθιστοί η ξαπλωμένοι προφυλαγμένοι μέσα στα υπνόσακο ή στις βέστες, σκεπασμένοι με αδιάβροχα η αντιανεμικό. Έχω μαζί μου έναν «σάκο διαβίωσης» αυτός καλύπτει 5 άτομο, τακτοποιώ όσο μπορώ καλύτερα το Δημητρό. Μένουμε όρθιοι οι Μπουντόλας, ο Μυστακίδης κι εγώ. Κατά διαστήματα σηκώνουνται μερικοί και ξανακοιμούνται, όσο είναι δυνατό να κοιμηθείς εκεί. Τους ξεχιονίζω συνέχεια. Ο δυνατός αέρας τους σκεπάζει με χιόνι κάθε λίγο ολόκληρους. Με φωνάζουν ο ένας μετά τον άλλον. Όρθιος παρακολουθώ τις ώρες να περνούν αργά. Αφάνταστα αργά. Δώδεκα, μία, δύο. Πότε θα ξημερώσει; Σκοτάδι, ομίχλη αμετακίνητη, αν και φυσά δυνατός αέρας. Αγωνία….Πότε θα ξημερώσει; θ’ ανοίξει άραγε καθόλου να δούμε που βρισκόμαστε; Μια κόψη, μια κορυφογραμμή ν’ αντικρίσουμε, θα καταλάβουμε που είμαστε «Φαίδων βγάλε το χιόνι από το σβέρκο μου», φωνάζει ο Θανάσης. «Σκέπασε τα πόδια μου με το αδιάβροχο», μου ζητά ο άλλος. Το Δημητρό τον παρακολουθώ συνέχεια. Λέει ότι δεν κρυώνει. Κοιμάται στον υπνόσακο, σχετικά καλά προφυλαγμένος με το μεταλλικό μονωτικό κάλυμμα. Αλλά πότε θα ξημερώσει; Σκέψεις βαριές με βασανίζουν. Ώρα 3. Άλλες 4 ώρες θέλουμε το λιγότερο αν βέβαια ανοίξει λίγο ο καιρός, αλλιώς με την πυκνή ομίχλη δεν υπάρχει πάλι ελπίδα. Στις 7 δεν βλέπουμε ακόμα τίποτα. Σκοτάδι….

Στις 8 η ομίχλη κάθεται πυκνή, ο Μπουντόλας πηγαίνει προς τ’ απάνω να προσανατολιστεί. Ο ενός μετά τον άλλον σηκώνονται, αρχίζουν να ετοιμάζονται για το οποιοδήποτε ξεκίνημα. Όλα παγωμένα. Σάκοι, υπνόσακοι, αδιάβροχα, γάντια, ξυλιασμένα. Μερικά πράματα μας τα σκέπασε το χιόνι. Στην κατάσταση που βρισκόμαστε δεν υπάρχει χρόνος να σκάψεις να τα βρεις. Προτιμάς να τ’ αφήσεις. Ο Μπουντόλας φωνάζει να πάμε προς τ’ απάνω γιατί από κανένα δυο βράχια που είδε φαντάζεται πού περίπου πρέπει να πέφτει το καταφύγιο, χωρίς όμως να ‘ναι απόλυτα βέβαιος. Ξεκινάμε προς τ’ απάνω ο ένας πίσω από τον άλλο. Σε λίγο ο Δπμπτρός αρχίζει να καθυστερεί. Δυσκολεύεται. Κάνει, όπως πάντα, ότι μπορεί. Οι δυνάμεις του δεν είναι σαν τις δικές μας…. Έφτασε η στιγμή που τόσο πολύ φοβόμουνα. Βλέπω το δράμα, διαισθάνομαι την τραγωδία… Ζητώ να βρούμε δρόμο προς τα κάτω. «Μη μου ζητάς Γαληνέ δεν γίνεται», απαντά ο Μπουντόλας. Γκρεμοί απάτητοι μας κλείνουν την κατάβαση. Τι πρέπει να κάνουμε;….Ο Δήμητρας είναι σύντροφος μας στο βουνό, στην ορειβασία, στην παρέα μας, αχώριστοι, ένα κομμάτι από τον εαυτό μας. Παρακαλώ τους Μυστακίδη, Βουτσαρίδη να τον κρατάν από δεξιά και αριστερά. Βαδίζω ακριβώς μπροστά του, ακολουθώντας τα βήματα των προηγουμένων που πριν προλάβω καλά-καλά να τα πατήσω καλύπτονται. Πηγαίνουμε όλοι τον ρυθμό του. Συνειδητοποιώ την πολύ άσχημη θέση. Δεν υπάρχει μέρος να κάτσεις, δεν υπάρχει τόπος να σταθείς. Η κίνηση όμως εξαντλεί. «Που οδηγείς τον αγαπητό σου φίλο;…» Δεν τολμάς ν’ απαντήσεις. Πάγωσε η λαλιά, πάγωσε η σκέψη. Σκληρό χιόνι μας χτυπά το πρόσωπο. Φυσά δυνατά. Ο θάνατος γυρίζει γύρω μας. Χορεύει το χορό του, γελά, μας περιπαίζει. Αποφασίζουμε να μη ψάξουμε άλλο για το καταφύγιο αλλά να φύγουμε πίσω από το πέρασμα του Γιόσου μια που στο μεταξύ ο Μπουντόλας το είχε εντοπίσει.

Ο Δημητρός είναι πια πολύ βαρύς. Μόλις καταφέρνουν να τον κρατούν. Γύρω στις 2.30′ σωριάζεται χάμω. Βγάζω από το σάκο μου τον υπνόσακό του, τον βάζουμε μέσα να ζεσταθεί. Ο Σούλας του δίνει το φιλί της Ζωής. Πριν προφτάσουμε καλά-καλά να κάνουμε οτιδήποτε, ο νους του σκοτείνιασε, η γλώσσα του μπερδεύτηκε, η ευαίσθητη και τόσο φλογερή καρδιά του έπαψε να χτυπά. Νεκρική σιγή απλώνεται στο Οροπέδιο και ας σφυρίζουν οι άνεμοι. Δεν τους ακούμε. Δεν έχουμε αυτιά ν’ ακούμε. Δεν έχουμε μάτια να δούμε. Δεν έχουμε μυαλό να σκεφτούμε. Μια καρδιά χτυπά ακόμα στο στήθος μας. Μόνο το συναίσθημα ζει. Αυτό είναι έντονο, ολοκληρωμένο. Ο Δημητρός είχε την ευαισθησία και την τρυφεράδα του οραματιστή, ονειροπόλου. Υπήρξε θύμα της μεγάλης του αλληλεγγύης προς τους συντρόφους του. Μίας αλληλεγγύης που δεν μπορείς να περιγράψεις με λέξεις, δεν μπορείς να την πεις με λόγια. Την ζούσες όμως όταν τον είχες δίπλα σου, σε άγγιζε, σε κάλυπτε συνέχεια. Μιας αλληλεγγύης που όμοιο της δεν έχω γνωρίσει. Μπροστά στο μεγαλείο του η δικιά μας προσφορά την ώρα της αγωνίας του φαίνεται αστεία. Μηδενίζεται. Λες ότι δεν έκανες τίποτα. Μια φωνή ουρλιάζει μέσα σου. «Γιατί τον άφησες να πεθάνει;» Αρχίζεις να ελπίζεις στον μύθο της άλλης ζωής μήπως κάποτε τον συναντήσεις να συγχωρέσει τις παραλείψεις σου που μόνο αυτός τις ξέρει. Δένουμε τον ιερό νεκρό με ένα ορειβατικό σχοινί στο πιολέ του μην τον σύρουν οι άνεμοι, τον χαιρετάμε και απομακρυνόμαστε με βήματα αργά χωρίς να ξέρουμε αν θα πρέπει να πηγαίνουμε μπρος ή πίσω.

Φωτογραφία ντοκουμέντο: Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 1979, απόγευμα στο "Λαιμό της Σκούρτας". Η ομάδα έχει ήδη χάσει δύο από τα μέλη της. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν την δραματική πορεία προς τη σωτηρία τους ενώ η χιονοθύελλα μαίνεται ακόμα. Σε πρώτο πλάνο (από αριστερά): Χατζηλαζάρου, Αναγνώστου. Σε δεύτερο πλάνο: Ξινογιαννακόπουλος, Μυστακίδης (όρθιος). Στο βάθος ο Βασιλακάκης. (Φωτογραφία Ζ. Τρόμπακας) Φωτογραφία ντοκουμέντο: Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 1979, απόγευμα στο «Λαιμό της Σκούρτας». Η ομάδα έχει ήδη χάσει δύο από τα μέλη της. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν την δραματική πορεία προς τη σωτηρία τους ενώ η χιονοθύελλα μαίνεται ακόμα. Σε πρώτο πλάνο (από αριστερά): Χατζηλαζάρου, Αναγνώστου. Σε δεύτερο πλάνο: Ξινογιαννακόπουλος, Μυστακίδης (όρθιος). Στο βάθος ο Βασιλακάκης. (Φωτογραφία Ζ. Τρόμπακας) Στο πέρασμα φτάνουμε γύρω στις 4 το απόγευμα. Αρχίζουμε ένας-ένας δεμένοι να κατεβαίνουμε. Τελευταίος κατεβαίνει ο Μπουντόλας. Τον ασφαλίζω. Ζητώ από τους υπόλοιπους να συνεχίσουνε την πορεία τους προς τον Λαιμό χωρίς να περιμένουν. Μαζεύουμε οι δύο μας τα σχοινιά. Πρώτος φεύγει ο Μπουντόλας. Τον ακούω να λέει σ’ έναν που έμεινε τελευταίος: «Έλα κατέβαινε μην καθυστερείς». Το ίδιο του λέω κι εγώ ύστερα από λίγο, χωρίς να προσέξω ποιος ήταν αυτός που καθυστερούσε γιατί είχε καλά το πρόσωπο σκεπασμένο. Παρατηρώ όμως ότι ο σύντροφος μου δεν λέει να κινηθεί. Του πιάνω το χέρι να τον βοηθήσω, τότε βλέπω ότι είναι ο αγαπητός μου Γιώργος Σούλας, το θαυμάσιο αυτό παιδί από τη Χαλκίδα. Με τον Γιώργο, αν και η γνωριμία μας δεν ήταν παλιά, είχαμε γίνει πολύ καλοί φίλοι. Μπήκε στο πνεύμα μας, στην ψυχή μας σαν να γνωριζόμασταν χρόνια. «Τι συμβαίνει φοβάσαι;» Με φωνή που μόλις ακούγεται μου απαντά: Έχω πάθει χειρότερα από τον καημένο το Δημητρό» ήταν τα λόγια που ξεχώρισα. «Γιώργο, Γιώργο..». Κάτι ασυνάρτητα μου ψιθυρίζει χωρίς να καταλαβαίνω τίποτα. Προσπαθώ να το σηκώσω να τον κάνω να περπατήσει. Αδύνατο. Συμφορά… Εδώ στην αρχή της σωτηρίας μας, οι δυο μας μόνοι. Εκείνος σχεδόν αναίσθητος, εγώ ανήμπορος για οποιαδήποτε βοήθεια. Τι αστροπελέκι! Δεν τελείωσαν οι θυσίες μας; Η τραγωδία συνεχίζεται; Τι έχουμε να δούμε ακόμα;… Στο μεταξύ ο Μπουντόλας που είδε ότι δεν κατεβαίνουμε επιστρέφει. Οι δυο μαζί προσπαθούμε να κατεβάσουμε τον Γιώργο πιο χαμηλά. Τον γλιστράμε σιγά-σιγά πάνω στο χιόνι. Βρίσκουμε ένα επίπεδο, ίσιο μέρος. Βγάζω τον υπνόσακο μου. Βάζουμε μέσα τον Γιώργο να ζεσταθεί, αλλά η ίδια η πριν από 3 ώρες σκηνή επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια. Έχουμε χάσει ένα δεύτερο σύντροφο. Το ψυχικό μας δράμα είναι μεγάλο, δεν χωρά μέσα μας. Δεν έχουμε τη δύναμη να σηκώσουμε τη δεύτερη απώλεια – Γιατί δεν μπορούμε να βοηθήσουμε τους συντρόφους μας σε τέτοιες περιπτώσεις; Γιατί δεν υπάρχει τρόπος;….- Δεν συζητάμε. Είμαστε βουβοί. Μας βασανίζουν και τους δυο οι ίδιες σκέψεις. Τυλίγουμε τον νεκρό ο’ ένα κόκκινο αλουμινοκάλυμμα για να φαίνεται. Μπήγουμε στο χιόνι το πιολέ. Αφήνουμε εκεί το σάκο του. Δεν μπορούμε να ξεκινήσουμε. Τι είδηση θα φέρουμε στους άλλους που μας περιμένουν στη Σκούρτα; Ούτε ξέρουν, ούτε υποψιάζονται τίποτα από τις τελευταίες δραματικές μας στιγμές. Ξεκινάμε, ο νους μας όμως μένει πίσω και θα μένει για όλη μας τη ζωή εκεί στον λευκό Όλυμπο. Στην Σκούρτα συναντάμε τους άλλους. Κατευθυνόμαστε όλοι μαζί για τον Στράγκο.
Μετά τον Πύργο ο Μπαλτόπουλος δείχνει σημεία κόπωσης. Πάει να πέσει στο κενό. που βρίσκεται στα δεξιό μας. Τον αρπάζω πάνω στο χείλος από την πλάτη. Του παίρνουμε οι πιο γεροί εναλλάξ τον σάκο. Λίγο πιο πέρα γκρεμίζεται ο Τρόμπακας. Ευτυχώς πέφτει στα μαλακά. Τον ανεβάζουμε με σχοινί. Δεν ξέρω τι ήταν αυτό που τους τραβούσε στον γκρεμό. Σύμπτωση ή άλλος λόγος; Κατεβαίνουμε το Στράγκο. Αρκετοί είναι οι κουρασμένοι, αλλά η συνοχή, η πειθαρχία η αλληλεγγύη της ομάδας είναι πλήρης. Κατά τις 9 ο Βασίλης δηλώνει αδυναμία να προχωρήσει. Ξαπλώνει στο έδαφος λιπόθυμος. Τον πιάνουν στα χέρια τους ο Βουτσαρίδης και Μυστακίδης. Προσπαθούν να τον συνεφέρουν, τον χτυπούν στο πρόσωπο, τον ταϊζουν με το ζόρι. Ο Μπουντόλας τρέχει μια ώρα πιο κάτω να φέρει νερό. Αυτό που είχαμε πάγωσε μέσα στα παγούρια. Εδώ δεν φυσά, δεν χιονίζει, δεν κάνει κρύο. Βρισκόμαστε μέσα σε δάσος. Ο Μπουντόλας επιστρέφει τα μεσάνυχτα με δύο γεμάτα παγούρια. Τρέχουν όλοι να πιουν. Ήταν 40 ώρες χωρίς νερό. Λέω να μην πιει κανείς γιατί την μεγαλύτερη ανάγκη την είχε ο Μπαλτόπουλος. Όλοι πειθαρχούν χωρίς εξαίρεση και χωρίς καμιά συζήτηση. Στο μεταξύ ο Βασίλης με τις φροντίδες των Μυστακίδη, Βουτσαρίδη έχει συνέλθει. Πίνει το ένα παγούρι. Δεν αποφασίζουμε να τον μετακινήσουμε, να τον αναγκάσουμε να περπατήσει. Ξέρουμε ότι μια τέτοια προσπάθεια θα τον εξαντλήσει με κίνδυνο πολύ σύντομα να μας οδηγήσει σε απώλεια μιας ακόμα ζωής. Είμαστε πολύ προσεκτικοί! Ο καλύτερος τρόπος είναι να μείνει προσωρινά εκεί που είναι, μέσα στον υπνόσακο, καλά προφυλαγμένος, σε κατάλληλη θέση. Του δίνουμε το δεύτερο παγούρι. Του υποσχόμαστε την άλλη μέρα να του στείλουμε ελικόπτερο και ομάδα διάσωσης. Είμαστε βέβαιοι πως βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Κάνουμε την πιο σωστή πράξη για τη σωτηρία του. Κατά τις 3 το πρωί Χριστούγεννα φεύγουμε οι υπόλοιποι για κάτω. Με οδηγό τον Μπουντόλα περνάμε νύχτα τις απότομες χιονισμένες πλαγιές.

Στις 9 το πρωί φτάνουμε στη διασταύρωση. Τους αφήνω όλους εκεί. Φεύγω τροχάδην για Λιτόχωρο. Όλα γύρω λευκά. Το χιόνι έφτασε πολύ χαμηλά. Κοντό στο Σταυρό σταματά δίπλα μου ένα αυτοκίνητο. Ήταν ο Βαγγέλης Συμεωνίδης που έμαθε από τους υπόλοιπους της παρέας μου το ατύχημα κι έτρεξε αμέσως να με βρει. Στο χωριό δίνω την είδηση στον Διοικητή Χωροφυλακής κ. Καρακωντίνο που μαζί φροντίζουμε για ελικόπτερο και ομάδα βοηθείας. Με τον μοίραρχο κ. Καρακωντίνο γινόμαστε γρήγορα καλοί φίλοι. Η συμπαράσταση του είναι αμέριστη. Άοκνος πάντοτε καλοπροαίρετος, άξιο παράδειγμα προς μίμηση. Πόσο καλύτερα θα ήμασταν αν είχε παντού η Διοίκηση Καρακωντίνους!…

Το ελικόπτερο έρχεται αμέσως, παίρνει τον Μπουντόλα. Πετάει προς το Στράγκο. Η ομίχλη δεν του επιτρέπει να κατέβει στο σημείο που βρίσκεται ο Μπαλτόπουλος. Στο μεταξύ φεύγει μια ομάδα από Λιτοχωρινούς με το Ζολώτα και λίγο αργότερα μια άλλη από τους Θεσσαλονικιούς Σπανούδη, Γεωργιάδη, Αρζόγλου, Σκουτέλη. Οι ομάδες διάσωσης βρίσκουν τον Βασίλη στο σημείο που τον αφήσαμε. Τον κατεβάζουν στη Διασταύρωση, όπου τον παραλαμβάνει αυτοκίνητο της Χωροφυλακής. Εδώ τελειώνει το δράμα των ζωντανών, αρχίζει η ταλαιπωρία των νεκρών. Ο Όλυμπος επιστράτευσε όλες του τις δυνάμεις να τους κρατήσει στα λευκά τους σάβανα. Ύστερα από πολυήμερες μεγάλες προσπάθειες μπορέσαμε να τους αποσπάσουμε. Ήθελε να τους αρνηθεί το θάρρος τους; Ήθελε να τιμωρήσει εμάς; Η επιθυμούσε να τους κρατήσει για πάντα, σαν άλλος Μίνωας, κοντά του; Δυστυχώς δεν είμαι φιλόλογος να εξιστορήσω, δεν είμαι ποιητής να υμνήσω λυρικά τα φοβερά γεγονότα και συναισθήματα που ζήσαμε. Δεν είμαι ραψωδός να ψάλω τον πόνο μας, πόνος που έμεινε μέσα μας για πάντα, σφραγίζοντας όλη μας τη ζωή. Μια άλλη πένα χρειαζόταν για την ιστορία αυτή.

 

Πηγή: http://www.advendure.com/index.php/themata/oreivasia/item/299-30-ores-thiella-dramatika-xristougenna-tou-1979-ston-olympo#.Vnz8NF6li1F

Advertisements

Διασώστης: «Δεν ήξερα ποιον να σώσω και ποιον να αφήσω – H FRONTEX έμεινε άπραγη»

12195767_905500042832023_1509401557694760809_n«Έπρεπε να διαλέξω και να επιλέξω ποιον θα σώσω, τη μητέρα που πνίγεται, ή τα παιδιά που δεν μπορούν να κολυμπήσουν, ή τον πατέρα που πνίγεται γιατί όλη η οικογένεια του έχει γαντζωθεί πάνω του. Χθες καταφέραμε να σώσουμε 242 άτομα συνολικά, αλλά πάνω από 50 πέθαναν.Τους είδα να πεθάνουν. Ήταν τρομερό. Είμαστε τσακισμένοι, σωματικά και ψυχολογικά. Και ντρέπομαι για την Ευρώπη », λέει ο Oscar Camps.

O Oscar Camps είναι ένας εθελοντής ναυαγοσώστης από την Ισπανική ΜΚΟ Proactiva Open Arms, μιας ΜΚΟ φταγμένοι από επαγγελματίες ναυαγοσώστες που ήρθαν στη Λέσβο για να διασώσουν και να βοηθήσουν τους πρόσφυγες οι οποίοι κάνουν ένα επικίνδυνο ταξίδι μέσα από το Αιγαίο από την τουρκική ακτή προς την Ελλάδα.

12196335_905500626165298_8657590526192993836_n

Την Τετάρτη (28 Οκτ 2015), 242 πρόσφυγες διασώθηκαν από ανατροπή σκάφους που μετέφερε περίπου 300 άτομα μέσα στο θυελλώδες Αιγαίο, εξαιτίας του οποίου ξεκίνησε μια τεράστια αναζήτηση διάσωσης στην οποία συμμετείχαν περιπολικά σκάφη, αλιευτικά σκάφη και ένα ελικόπτερο. Τουλάχιστον 11 πρόσφυγες έχασαν τη ζωή τους στο ανατολικό Αιγαίο μεταξύ των οποίων 7 παιδιά. Περισσότεροι από 30 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται από αυτό το ατύχημα.

«Τούρκοι και Έλληνες ψαράδες έσπευσαν στη βάρκα των προσφύγν και ξεκίνησαν τη διάσωση ανθρώπων. Ήταν συγκλονιστικό. Ανεβήκαμε στο πλοίο για να πάρουμε τα παιδιά, επειδή [οι πρόσφυγες] είπαν ότι δεν είχαν τη δύναμη να τα σακώσουν. Το σκάφος της Frontex δεν έκανε τίποτα, το μόνο που έκαναν είναι να ρίξουν σχοινιά σε όσους πνίγονταν, όπως στις ταινίες, και έμειναν εκεί στο κατάστρωμα του πλοίου τους, βλέποντας ανθρώπους να πεθαίνουν. Αναρωτιέμαι τι θα έκαναν αν συγγενείς τους πνιγόντουσαν στη θάλασσα. Ήταν φρικτό. Όσοι ήταν αυτόπτες μάρτυρες σε αυτή τη τραγωδία φέρουν ευθύνη », λέει ο Όσκαρ για το πλοίο της Frontex, ένα σκάφος ακτοφυλακής της ΕΕ με νορβηγική σημαία.

Η Proactiva Open Arms ανακοίνωσε μέσω του Twitter ότι θα παραμείνει στην Ελλάδα μέχρι τα μέσα Γενάρη του 2016 από τη στιγμή που το το κύμα – και o αριθμός των νεκρών – στο Αιγαίο Πέλαγος αναμένεται να αυξηθεί από τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές που ωθούν περισσότερους πρόσφυγες να φύγουν προς την Ευρώπη πριν κλείσουν τα σύνορα και η θάλασσα αγριέψει.

Η Proactiva Open Arms σχηματίστηκε όταν τα μέλη της είδαν τις εικόνες των πνιγμένων προσφύγων να ξεβράζονται στις ελληνικές ακτές, μεταξύ των οποίων ήταν και εκείνη του 3χρονου Aylan Kurdi.

«Αυτές οι εικόνες μας έκαναν να σκεφτούμε, «είμαστε επαγγελματίες που σώζουν ζωές και θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι για να βοηθήσουμε τους πρόσφυγες στη Λέσβο». Έχουμε τις ικανότητες και έχουμε τον εξοπλισμό για να το κάνουμε έτσι πήραμε μια απόφαση και απλά πήγαε» λέει ο Oriol Canals άλλος εθελοντής από την Proactiva Open Arms.

Η ομάδα των ναυαγοσωστών μάζεψε από τα μέλης της 15.000 € , αρκετά για να μείνουν το πρώτο μήνα, και από τότε που συγκεντρώνει χρήματα για να παραμείνει περισσότερο στη Λέσβο.

Πηγή: Humans of the Refuge

Αναδημοσίευση: http://kollectnews.org

Μετάφραση για το Kollect: Θ. Αγγελόπουλος

Τέσσερα χρόνια πόλεμος, 50 φωτογράφοι, 248 φωτογραφίες – Βοσνία 1992-1995

09 Aug 1992, MANJACA, Bosnia and Herzegovina --- EVENTS IN BOSNIA HERZEGOVINA --- Image by © Patrick Robert/Sygma/CORBIS
09 Aug 1992, MANJACA, Bosnia and Herzegovina — EVENTS IN BOSNIA HERZEGOVINA — Image by © Patrick Robert/Sygma/CORBIS

Το 2012 ορισμένοι δημοσιογράφοι και φωτογράφοι που είχαν καλύψει τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία, αποφάσισαν να ξαναγυρίσουν στις 6 Απριλίου 2012 στο Σαράγεβο, για να μην αφήσουν να ξεχαστεί η επέτειος από τα 20 χρόνια από την αρχή του πολέμου και την διάλυση της χώρας. Μαζί, έφτιαξαν κι ένα φωτογραφικό λεύκωμα με 248 φωτογραφίες από 50 φωτογράφους, από την αρχή του πολέμου, τον Απρίλιο του 1992 μέχρι τη συμφωνία του Dayton, στα τέλη του 1995.

Οι συντελεστές του Project και του βιβλίου ήταν οι Jon Jones (project photo editor), Gary Knight (project production in collaboration with photographer Ziyah Gafic) and Remy Ourdan (project text editor).

Και οι 50 Βόσνιοι και ξένοι φωτογράφοι, μεταξύ των οποίων και ο Γιάννης Μπεχράκης:

Odd Andersen, Darko Bandic, Yannis Behrakis, Nina Berman, Alexandra Boulat, Eric Bouvet, John F. Burns, Christophe Calais, Patrick Chauvel, Rachel Cobb, Steve Connors, Enrico Dagnino, Jerome Delay, Janine Di Giovanni, Amel Emric, Wade Goddard, Antoine Gyori, Benoit Gysembergh, Tom Haley, Jean Hatzfeld, Ron Haviv, Filip Horvat, Roger Hutchings, Morten Hvaal, Srdjan Ilic, Olivier Jobard, Jon Jones, Thomas Kern, Gary Knight, Rikard Larma, Paul Lowe, Anthony Loyd, Santiago Lyon, Enric Marti, James Mason, Christopher Morris, James Nachtwey, Anja Niedringhaus, Peter Northall, Remy Ourdan, Gilles Peress, Michael Persson, Ariane Quentier, Noel Quidu, Laurent Rebours, Andrew Reid, Patrick Robert, David Rohde, Laurent Sazy, Kurt Schork, Tom Stoddart, Laurent Van der Stockt.

Πηγή: https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/04/09/bosnia-248-photos/#jp-carousel-5103

Χάρτης σεισμικής επικινδυνότητας της Ελλάδας

xartis seismikothtas
 
Οι μετακινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών που προκαλούν τον Εγκέλαδο και οι επικίνδυνες από πλευράς μεγάλης σεισμικότητας περιοχές της Ελλάδας.

Ο χάρτης σεισμικής επικινδυνότητας της Ελλάδας που, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε, δείχνει ευκρινώς ότι τα νησιά του Ιονίου είναι στο «κόκκινο» και παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη σεισμικότητα στον Ελλαδικό χώρο. Στην επιστημονική κοινότητα είναι γνωστό, εδώ και χρόνια, ότι αυτή η περιοχή που έδωσε τους δύο μεγάλους σεισμούς στην Κεφαλονιά αποτελεί την πιο σεισμογενή περιοχή στην Ευρώπη αλλά και μια από τις πιο σεισμογενείς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Στον παραπάνω χάρτη φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι περιοχές με την μεγαλύτερη επικινδυνότητα είναι τα νησιά του Ιονίου που βρίσκονται στο κόκκινο και ακολουθούν με πράσινο χρώμα η δυτική Πελοπόννησος, η Κρήτη, ο Κορινθιακός κόλπος, η Στερεά Ελλάδα και ένα κομμάτι της Χαλκιδικής.

Δείτε παρακάτω τον χάρτη σεισμικότητας στην περιοχή της Κεφαλονιάς από το Νοέμβριο του 2013 μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2014 όπου γίνεται αντιληπτό ότι η συχνότητα των σεισμών είναι ιδιαιτέρως μεγάλη παρά τα μεγέθη των σεισμών που σε μια πρώτη ματιά δεν φαίνονται ανησυχητικοί. 

seismikothta noembrioy-febrouarioy

Αν κάποιος παρατηρήσει καθημερινά τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες καταγραφής σεισμών στην Ελληνική επικράτεια θα μείνει εμβρόντητος από τα σμήνη των σεισμών που καταγράφονται κάθε μέρα στην πατρίδα μας και αν κάποιος μελετήσει προσεκτικά τους χάρτες θα διαπιστώσει εύκολα ότι η πλειοψηφία των σεισμικών γεγονότων διατρέχει συγκεκριμένους άξονες και περιοχές.
Στον χάρτη που ακολουθεί φαίνεται ξεκάθαρα η μεγάλη σεισμικότητα στο λεγόμενο Ελληνικό τόξο.

seismoi teleytaio etos

Μεγάλη σεισμική δραστηριότητα παρατηρείται στο λεγόμενο Ελληνικό τόξο ξεκινώντας μάλιστα από την Κεφαλονιά, διασχίζει το νότιο Ιόνιο ανατολικά της Πελοποννήσου και περνώντας νότια της Κρήτης καταλήγει στη Ρόδο. Είναι το όριο επαφής και σύγκλισης της αφρικανικής με την ευρασιατική λιθοσφαιρική πλάκα, που η πρώτη βυθίζεται με ρυθμό περίπου 4,5 εκατοστών τον χρόνο κάτω από τη δεύτερη, και είναι αυτή η τιτάνια «μάχη» των πλακών στο Νότιο Αιγαίο η κύρια αιτία εκδήλωσης των περισσότερων σεισμών στην Ελλάδα.
Με αρκετά γρήγορους ρυθμούς (για τα γεωλογικά δεδομένα) κινείται και η λιθοσφαιρική πλάκα της Aνατολίας, η οποία περιλαμβάνει το γνωστό ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει δύο κύρια τμήματα, το Βόρειο και το Νότιο τμήμα και που έδωσε τον μεγάλο σεισμό στις 17 Αυγούστου 1999.
Ποιο είναι το περίφημο «ελληνικό τόξο»
Το σημείο που τα ρίχτερ χτυπάνε «κόκκινο» είναι το αποκαλούμενο Ελληνικό τόξο που σημαδεύει τη χώρα από τη Λευκάδα μέχρι τη Ρόδο και μπορεί να δώσει τεράστια μεγέθη που φτάνουν τα 7 και 7,5 ρίχτερ. Το ελληνικό τόξο είναι ουσιαστικά το όριο επαφής και σύγκλισης της αφρικανικής με την ευρασιατική λιθοσφαιρική πλάκα, που και η πρώτη βυθίζεται (αργά αλλά σταθερά με ρυθμό περίπου 4,5 εκατοστών τον χρόνο) κάτω από τη δεύτερη. Και είναι αυτή η τιτάνια «μάχη» των πλακών στο Νότιο Αιγαίο η κύρια αιτία εκδήλωσης των περισσότερων σεισμών στην Ελλάδα.
Όπως μπορείτε να δείτε ο χάρτης που ακολουθεί περιγράφει με λεπτομέρειες τη μετακίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών.

γεωλογικό-τόξο-500x392

Οι Ζώνες υψηλού κινδύνου
Κατά μήκος των ακτών της Δυτικής Ελλάδας από την Κέρκυρα έως τη Δυτική Κρήτη, η σεισμική δραστηριότητα μπορεί να διακριθεί γενικά σε τρεις περιοχές:
1ον . Η πρώτη περιοχή βρίσκεται βορείως της Λευκάδας και η σεισμική δραστηριότητα εκεί οφείλεται σε συμπιεστικές δυνάμεις περίπου ανατολικής – δυτικής διεύθυνσης που είναι κάθετες στη διεύθυνση των ακτών της Δυτικής Ελλάδας.

2ον . Η δεύτερη περιοχή βρίσκεται νοτίως της Κεφαλονιάς και αποτελεί το δυτικό τμήμα του Ελληνικού Τόξου. Η σεισμική δραστηριότητα εκεί οφείλεται στη σύγκλιση μεταξύ της αφρικανικής πλάκας και του Αιγαίου και της κατάδυσης της πρώτης, κάτω από τη δεύτερη. Αποτέλεσμα της κατάδυσης αυτής είναι και η εκδήλωση σεισμικής δραστηριότητας ενδιαμέσου βάθους (εστιακά βάθη σεισμών μεγαλύτερα των 60 χιλιομέτρων) κάτω από την Πελοπόννησο και ανατολικά αυτής ­ περίπου έως τον χώρο των Κυκλάδων.
3ον. Η τρίτη περιοχή βρίσκεται μεταξύ των δύο προηγούμενων, στον ευρύτερο χώρο της Κεφαλονιάς, από τη Ζάκυνθο έως τη Λευκάδα. Η σεισμική δραστηριότητα εκεί εκδηλώνεται κυρίως κατά μήκος ενός ρήγματος, το οποίο έχει διεύθυνση βορειοανατολική – νοτιοδυτική.
Μικρά μεγέθη με μεγάλη συχνότητα
Χαρακτηριστικό της σεισμικής δραστηριότητας στη Δυτική Ελλάδα είναι ο μεγάλος αριθμός μικρών και ενδιαμέσου μεγέθους σεισμών αλλά και η μεγαλύτερη συχνότητα γένεσης ισχυρών (καταστρεπτικών) σεισμών. Έτσι παρά το γεγονός ότι στον χώρο αυτό τα μεγέθη των μεγαλύτερων σεισμών είναι λίγο μικρότερα από ό, τι σε άλλες περιοχές του ελληνικού χώρου, ο σεισμικός κίνδυνος είναι σαφώς μεγαλύτερος εξαιτίας της συχνότητας γένεσης σεισμών ικανών να προκαλέσουν καταστροφές.
Κορινθιακός κόλπος και Νότια Κρήτη
Εκτός από την περιοχή του Ιονίου, πολύ στενά παρακολουθούν οι επιστήμονες την περιοχή του Κορινθιακού κόλπου, το ρήγμα της Ανατολίας αλλά και όλη την περιοχή από τη Νότια Κρήτη μέχρι και την Ρόδο, περιοχές όπου μπορεί να δώσει πολύ ισχυρούς σεισμούς.

Πως μετακινείται το Αιγαίο

Η μεγάλη σεισμικότητα της Ελλάδας οφείλεται στα ιδιαίτερα γεωλογικά χαρακτηριστικά της, τα οποία έχουν διαμορφωθεί από τις κινήσεις των τεκτονικών πλακών στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με τις μελέτες των επιστημόνων η Τουρκία κινείται προς τα δυτικά με ταχύτητα 25 χιλιοστά τον χρόνο (δηλαδή προς τον χώρο του Αιγαίου) κατά μήκος του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας. Το Αιγαίο ακολουθεί την κίνηση αυτή και κινείται με την ίδια ταχύτητα – 25 χιλιοστά το χρόνο – σε σχέση με την Ευρώπη κατά μήκος της τάφρου του Βορείου Αιγαίου προς τα δυτικά. Ταυτόχρονα όμως το Αιγαίο, λόγω εσωτερικής παραμόρφωσης, επεκτείνεται προς τα νότια με ταχύτητα η οποία φθάνει περίπου τα 10 χιλιοστά ανά έτος. Με τον τρόπο αυτό, ο ρυθμός ολίσθησης στο νότιο τμήμα του φθάνει ως τα 35 χιλιοστά το έτος, περίπου, με διεύθυνση βορειοανατολικά – νοτιοδυτικά. Επειδή όμως και η Αφρική κινείται προς τα βόρεια με ταχύτητα 10 χιλιοστά ανά έτος, ο ρυθμός σύγκλισης μεταξύ της αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας με εκείνης του Αιγαίου είναι της τάξεως των 45 χιλιοστών το έτος ­ με αποτέλεσμα τη διαρκή επέκταση του Αιγαίου.
Επιπλέον δυτικά του ελληνικού χώρου (στην περιοχή βόρεια της Κεφαλονιάς), η Απουλία μικροπλάκα (Βόρειο Ιόνιο – Αδριατική) εκτελεί μια αριστερόστροφη κίνηση και το ανατολικό της όριο συγκρούεται με την Πίνδο.
Όλες αυτές οι μετακινήσεις των λιθοσφαιρικών πλακών, σε γενικές γραμμές, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελούν και την κύρια αιτία της σεισμικής δραστηριότητας που εκδηλώνεται στον ελληνικό χώρο και κατά περίεργο τρόπο «συναντώνται» στην περιοχή της Κεφαλονιάς, γεγονός που έχει αποτέλεσμα στον χώρο αυτό να παρουσιάζεται και η μεγαλύτερη σεισμικότητα της ευρύτερης περιοχής του Αιγαίου, δηλαδή ολόκληρης της Ελλάδας και κατ’ επέκταση της Ευρώπης.

Πηγή: http://www.newsbomb.gr

Καλοκαιρινές εξορμήσεις

Γεια σας μετά από καιρό..  Μετά από τις καλοκαιρινές μου εξορμήσεις (ίσως γράψω κάποτε για αυτές) καιρός ήταν να ασχοληθώ μ’ αυτό το blog..


Είναι καλοκαίρι, έχει ζεστούλα και η φάση πρέπει να είναι χαλαρή, αν είσαι τυχερός δεν διαβάζεις αυτό το άρθρο και κάνεις ήδη το μπανάκι σου. 

Εσύ που διαβάζεις όμως αν ετοιμάζεις εξορμήσεις ίσως σου φανεί κάτι χρήσιμο.

Υπάρχουν καλοκαιρινές εξορμήσεις για τους φτωχούς και για τους πλούσιους.

Αν δεν είσαι ο τύπος που θα έχεις τις πολυτέλειες με τους σοφέρ που θα σου κρατάνε την ομπρέλα και θα σε ταΐζουν αστακούς στο πιο high class 5 αστέρων ξενοδοχείο του θείου σου συνέχισε να διαβάζεις. 

Ο λόγος είναι ότι προσπαθούμε να τη βγάλουμε οικονομικά να το πω ετσι, όλοι ψάχνουμε το φθηνό, το τζάμπα. Το Free. 

Ας αρχίσω.

Περισσότεροι τα τελευταία χρόνια αποφασίζουν να κάνουν φθηνές διακοπές και αρκετοί (νέοι συνήθως) διαλέγουν το camping. Μ’ αυτό θα ασχοληθώ..

Στην αγορά υπάρχουν ειδικά μαγαζιά που μπορείτε να βρείτε εξειδικευμένες σκηνές του camping ανάλογα πάντα με τις προσδοκίες σας και τις απαιτήσεις σας. Αφού ψαχτείτε και βρείτε αυτή που σας ενδιαφέρει έχετε λύσει το πρόβλημα της στέγης που θα σας προστατέψει από ζωύφια, βροχές.. (Θα γίνει περισσότερη ανάλυση σε επόμενο άρθρο)

Στη μάσα αν έχετε δυνατότητα να έχετε μαγειρικά σκεύη μαζί σας θα σας φανεί πολύ χρήσιμο και ποιο οικονομικό. Διαφορετικά ψάξτε και συγκρίνετε τιμές. Καλό είναι να τρώτε φρούτα και λαχανικά εποχής και γενικότερα χορταστικές τροφές με μεγάλες θρεπτικές αξίες.

Να προσπαθήσετε να έχετε νερό μαζί σας πάντα. 

Πάρτε και μια γεύση από  ένα παλιό άρθρο.  
» Ο ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΤΖΑΜΠΑΤΖΗ»
   

Προτάσεις για στήσιμο σκηνής

Πολύ βασικό στο στήσιμο της σκηνής είναι η επιλογή του εδάφους (για διάφορους λόγους όπως θα δούμε παρακάτω) όταν αυτό είναι δυνατό.
Ιδιαίτερα μεγάλης σημασίας είναι η επιλογή αυτή όταν στήνουμε «ελεύθερο» κάμπινγκ στην φύση. Σε αντίθεση με τα οργανωμένα κάμπινγκ που (τις περισσότερες φορές) το έδαφος έχει ήδη επιλεγεί και διαμορφωθεί στο ελεύθερο προσαρμοζόμαστε στο φυσικό τοπίο, οπότε και για ασφάλεια μας (καθώς και του περιβάλλοντα χώρου) και για την καλύτερη αντιμετώπιση των φυσικών φαινομένων αλλά και για άνεση η επιλογή εδάφους είναι βασική. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για κάποια κάμπινγκ όπου μας δίνεται η δυνατότητα επιλογής.

Πρώτα από όλα επιλέγουμε την τοποθεσία βάση τριών παραγόντων.

1) Την θέση της σε σχέση με το υπόλοιπο τοπίο. Επιλέγουμε να στήσουμε σε υπερυψωμένα σημεία και όχι σε βαθουλώματα της περιοχής. Οι λόγοι είναι δύο βασικά. Ο πρώτος είναι ότι σε περίπτωση δυνατής βροχής τα νερά θα φεύγουν από το μέρος μας προς τα χαμηλότερα μέρη της τοποθεσίας (αν στήσαμε σε λάκκο θα το καταλάβουμε γρήγορα από τα νερά που θα αρχίσουν να μαζεύονται γύρω μας ). Ο δεύτερος είναι ότι σε βαθουλώματα η θερμοκρασία πέφτει περισσότερο το βράδυ αλλά και την μέρα χάνουμε τα ευεργετικά αεράκια που θα μας δροσίσουν, αν επιλέξουμε ψηλότερα σημεία θα έχουμε καλύτερο φυσικό κλιματισμό. Όταν λέμε εξερευνούμε την περιοχή για επιλογή δεν εννοούμε τα 20τμ που μας περιβάλλουν αλλά την ευρύτερη περιοχή (μην καταλήξουμε σε ένα σχετικά ψηλό σημείο του λάκκου).

2) Την σκίαση που προσφέρεται στα διάφορα σημεία. Ακόμα και αν έχουμε μαζί μας μια τεχνητή σκίαση καλό είναι να επιλέξουμε ένα σημείο με έντονη παρουσία δέντρων διότι η φυσική σκίαση είναι σαφώς καλύτερη και τα δέντρα πολλαπλασιάζουν και το αεράκι δίνοντας μια πιο δροσερή ατμόσφαιρα. Αν υπάρχει η αντίστοιχη βιοποικιλότητα και η επιλογή να στήσετε κάτω από όποιο δέντρο θέλετε τότε καλό είναι να αποφύγετε τα δέντρα που έχουν έντονες εκκρίσεις ουσιών (πχ πεύκα – ρετσίνι) διότι και η σκηνή θα λερωθεί αρκετά αλλά και δύσκολα θα απομακρύνεται τους λεκέδες. Καλό επίσης είναι να επιλέγετε πλατύφυλλα δέντρα διότι αυτά έχουν κυρίως την δυνατότητα να «πολλαπλασιάζουν» το αεράκι. Κατ’ εμέ ο τέλειος συνδυασμός είναι να στήσει κάποιος την σκηνή του κάτω από πλατάνι με λεύκες για παρέα και τύφλα να έχουν τα aircondition .

3) Το ίδιο το έδαφος και η μορφολογία του. Επιλέγουμε να στήσουμε σε επίπεδο μέρος, χωρίς πολλές εξέχουσες ρίζες και με ελάχιστες πέτρες. Καλό είναι να προτιμάμε μεσαίας μαλακότητας χώμα για να στήσουμε (αν υπάρχει η επιλογή) διότι στο πολύ σκληρό θα μας παιδέψουν τα πασαλάκια αλλά και στο πολύ μαλακό (ή άμμο) θα βγαίνουν εύκολα (φυσικά υπάρχουν και αντίστοιχα πασαλάκια για όλα τα είδη εδάφους αλλά τα στάνταρ μακρόστενα, ψιλά, μεταλλικά πασαλάκια είναι για σκληρό και μεσαίο έδαφος).

Αφού λοιπόν έχουμε επιλέξει έδαφος πρέπει να επιλέξουμε μετά και τον προσανατολισμό της σκηνής.

Ένα κοινό λάθος είναι ότι κοιτάμε που «πέφτει» ο ήλιος την ώρα που στήνουμε, το αποτέλεσμα είναι ότι στήνουμε με τέτοιο τρόπο ώστε ο ευχάριστος αλλά θερμός μας επισκέπτης να κάνει την επίσκεψή του τις χειρότερες ώρες. Αν δεν είμαστε ειδικοί ή γνώστες της περιοχής καλό είναι να έχουμε και μια μικρή πυξίδα μαζί μας. Το καλοκαίρι (που στήνουμε οι περισσότεροι τις σκηνές μας) ο ήλιος βγαίνει από ΒΑ (Ιούλιο) και Α – ΒΑ (Αύγουστο) και συνήθως μέχρι τις 7 – 7:30 έχει πιάσει καθαρά ανατολή. Καλό είναι λοιπόν το «δωμάτιο» της σκηνής μας να έχει βόρειο προσανατολισμό και η σκίαση να έρχεται από ΒΑ – ΝΔ (για να γλυτώσουμε τις χειρότερες ώρες κάψας).

Αφού λοιπόν έχουμε επιλέξει που θα στήσουμε καλό είναι να καθαρίσουμε το έδαφος από πέτρες και πεσμένα κλαδιά ώστε και να μην πληγώσουμε το πάτωμα της σκηνής αλλά και να έχουμε μια πιο άνετη διαμονή (δεν είναι ευχάριστο να πατάς κοτρόνια όταν μπαίνεις μέσα στη σκηνή).

Καλό είναι στο στήσιμο της σκηνής να έχουμε μαζί μας και κάποια βοηθήματα (πανιά) ώστε να αποφύγουμε φθορές και να κάνουμε την διαμονή μας πιο ευχάριστη.

Πρώτα απ’ όλα το υπόθεμα. Το πανί που μπαίνει κάτω από την σκηνή. Καλό είναι να έχουμε ένα υπόθεμα και για να προστατεύουμε το πάτωμα της σκηνής αλλά και για να δημιουργήσουμε έναν χώρο χωρίς πολλά χώματα που θα τον χρησιμοποιούμε ως αυλή. Δύο επιλογές:

1) Μουσαμάς με κρίκους. Ο μουσαμάς είναι από σκληρό υλικό και θα προστατέψει το πάτωμα της σκηνής σας αλλά έχει και ένα μειονέκτημα δεν αναπνέει και δεν αφήνει το νερό να το διαπερνάει και να πηγαίνει στο χώμα. Τα προβλήματα που δημιουργούνται με τον μουσαμά είναι δύο, πρώτον μια και δεν περνάει το νερό μετά από βροχή συγκρατεί όλη την υγρασία και πολλές φορές (και με λίγο κακό στήσιμο ή μορφολογία εδάφους) φέρνει τα νερά και πάνω ή μέσα στην σκηνή, και δεύτερον δεν αφήνει και τον ήλιο να περάσει ιδιαίτερα, οπότε σκοτώνει και κάθε χορταράκι κάτω από αυτόν (ιδιαίτερα από τις 10 μέρες στήσιμο και μετά). Καλό είναι τον μουσαμά να τον αποφεύγουμε σε μεγάλο εμβαδόν για να μας φτιάξει αυλή αλλά αν χρησιμοποιείται η χρήση του να περιορίζεται σε ένα μικρό κομμάτι περίπου στις διαστάσεις της σκηνής (για την προστασία του πατώματος).

2) Διάτρητο πανί ή αλλιώς το γνωστό μας ελαιόπανο. Συνήθως πράσινο δημιουργεί μια όμορφη αυλή, το νερό το διαπερνάει οπότε και δεν θα έχετε προβλήματα με υγρασία, νερά και μούχλα καθώς επίσης δεν σκοτώνετε και την χλωρίδα. Πιο ελαφρύ από τον μουσαμά κουβαλιέται πιο εύκολα και μπορούμε να έχουμε περισσότερα τμ για να φτιάξουμε μια αυλή. Φυσικά δεν παρέχει την προστασία που παρέχει ο μουσαμάς στο πάτωμα (πιο ψιλό υλικό) αλλά σε περίπτωση ανάγκης και αν συναντήσετε έντονα βραχώδες έδαφος μπορείτε να το διπλώσετε (στα 2-3-4 μέρη) και να αυξήσετε έτσι την παρεχόμενη προστασία.

Ο τέλειος, πιθανόν συνδυασμός είναι ένας μικρός μουσαμάς ακριβώς κάτω από την σκηνή και ένα ελαιόπανο για αυλή.

Πως τα στήνουμε τώρα:

Πρώτο πράγμα που κάνουμε αφού έχουμε διαλέξει και καθαρίσει την τοποθεσία που θα στήσουμε , είναι να βγάλουμε έξω το ελαιόπανο και να το απλώσουμε, έτσι έχουμε έναν καθαρό χώρο (από χώμα) για να ακουμπήσουμε τα πράγματά μας και να ανοίξουμε την σκηνή. Το καρφώνουμε με μικρά πασαλάκια στις άκρες αλλά και σε μερικά ακόμα σημεία ώστε να μην σκοντάφτουμε αλλά και για να μην μας το παίρνει ο αέρας. Μετά τοποθετούμε τον μουσαμά στο σημείο που θα στήσουμε την σκηνή (πάνω από το ελαιόπανο) και καρφώνουμε πασαλάκια στους κρίκους. Τέλος (αν δεν σηκώσουμε τέντα άμεσα) ανοίγουμε τον σάκο της σκηνής και αρχίζουμε να στήνουμε πάνω στον μουσαμά.

Χρήσιμο είναι επίσης να υπάρχει και μια τέντα είτε για λόγους σκίασης είτε για λόγους προστασίας (από ρετσίνι και άλλες κολλώδεις ουσίες καθώς και από φύλλα, πευκοβελόνες κτλ).

Αναλύοντας τις επιλογές:

1) Τέντα εμπορίου. Υπάρχουν διάφορες «έτοιμες» τέντες σε διάφορες διαστάσεις και πανιά, άλλες με ορθοστάτες άλλες για «σήκωμα» με σχοινί . Μπορείτε να επιλέξετε μία για τις δικές σας ανάγκες αλλά υπάρχουν συνήθως δύο μειονεκτήματα σε αυτές του εμπορίου. Πρώτον είναι πολύ ακριβές για αυτό που προσφέρουν και δεύτερον είναι αρκετά μικρές σε διαστάσεις προσφέροντας μόνο μερική σκίαση (αναγκαστικά μια και τα πανιά αυτά δεν έχουν πολύ μεγάλες αντοχές στον αέρα, οπότε οι μεγάλες επιφάνειες είναι κάπως απαγορευτικές).

2) Μουσαμάς με κρίκους. Μπορεί να στερεωθεί είτε με ορθοστάτες (από τους οποίους πιάνει σχοινί με πασαλάκια στο έδαφος) είτε να σηκωθεί με σχοινιά. Τα προβλήματα αυτής της λύσης ξεκινάνε από το ότι είναι βαρύ πανί και συμπαγές (δεν επιτρέπει τον αέρα να περνάει). Το βάρος και η μεγάλη αντίσταση στον αέρα μας περιορίζουν πάλι σε μικρές διαστάσεις και κάνουν το «σήκωμα» μια σχετικά δύσκολη και χρονοβόρα εργασία . Επίσης λόγω του ότι δεν αναπνέει καλά σαν πανί φρόνιμο είναι να το σηκώσουμε αρκετά πιο ψηλά από την σκηνή και να δώσουμε καλή βάση στην κλίση που έχει ώστε να επιτρέπει και τον ζεστό αέρα να φεύγει αλλά και τα νερά σε περίπτωση βροχής (αν δεν έχει σωστή κλίση και αρχίζει να μαζεύει νερά μπορεί να «σκάσει» πάνω στην σκηνή σας με ένα αξιόλογο βάρος – από την ποσότητα νερού – οπότε μεγάλη προσοχή στην κλίση). Τα πλεονεκτήματα του είναι ότι είναι αδιάβροχο (σε πολύ μεγάλο βαθμό αν δεν έχει τρύπες) και ότι δεν αφήνει καθόλου ρετσίνια, κουτσουλιές και άλλες ουσίες να πέσουν πάνω στην σκηνή σας.

3) Αντιηλιακά πανιά τέντας. Μπορείτε να τα προμηθευτείτε πιο δύσκολα (συνήθως από τεντάδες) και κοστίζουν αρκετά. Τα ίδια μειονεκτήματα με τον μουσαμά αν και αναπνέουν συνήθως λίγο καλύτερα τα πανιά αυτά και είναι και ελαφρότερα. Σκίζονται όμως πιο εύκολα και καθαρίζονται πιο δύσκολα.

4) Καραβόπανο. Αρκετά ακριβό και πολύ βαρύ, μια παλιότερη … λύση. Όχι απόλυτα αδιάβροχο και πολύ δύσκολο να σηκωθεί, είναι ίσως πρόταση για πιο μόνιμες εγκαταστάσεις…

5) Το ελαιόπανο. Ελαφρύ, μπορούμε να το βρούμε εύκολα και ζυγίζει λίγο. Πλεονεκτήματα αρκετά, εύκολη συντήρηση, χαμηλό κόστος αντικατάστασης, ικανοποιητική σκίαση, αναπνέει … ελεύθερα, πολύ μικρή αντίσταση στον αέρα. Τα μειονεκτήματα έχουν να κάνουν με την αραιή υφή του, η βροχή περνάει εύκολα (μικρό πρόβλημα με μέτρια προς καλή αδιαβροχοποίηση 1500mm – 2000mm) καθώς επίσης και όλες οι ανεπιθύμητες ουσίες (κουτσουλιές, ρετσίνια κτλ).

6) Διάτρητο πανί σκίασης. Το συναντάμε σε διάφορα πάρκινγκ (χρησιμοποιείτε για σκίαση) και μοιάζει σαν το απλό ελαιόπανο (συνήθως πράσινο σε χρώμα και αυτό) αλλά έχει αρκετά πιο έντονη πλέξη (το ελαιόπανο είναι περίπου στο 60% κάλυψη από τον ήλιο ενώ το σκίασης γύρω στο 90%). Είναι κάποιος πιο δύσκολο να το βρούμε από το ελαιόπανο και κοστίζει περίπου τα ίδια με τον μουσαμά (ανά τμ). Τα πλεονεκτήματά του πολλά, αναπνέει, είναι εύκολο-συντήρητο, δίνει καλή σκίαση και δεν αφήνει να περνάνε εύκολα κουτσουλιές και ρετσίνια (πάλι υπάρχει περίπτωση μια και είναι διάτρητο αλλά με μικρές πιθανότητες), και πάνω απ’ όλα είναι ελαφρύ, σηκώνεται εύκολα με σχοινιά ακόμα και αν πρόκειται για μεγάλο εμβαδόν. Επειδή είναι διάτρητο έχει και μικρότερη αντίσταση στον αέρα οπότε δεν θα σας έρθει εύκολα στο κεφάλι. Μειονέκτημα ίσως ότι αφήνει μέρος της βροχής να περνάει και να πέφτει πάνω στην σκηνή, αλλά με μια μέτρια αδιαβροχοποίηση (1500mm) δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα.

Τα δύο τελευταία πανιά (5 και 6) σηκώνονται αρκετά εύκολα με σχοινιά και … μπαλάκια του τένις . Πιάνουμε το πανί σφιχτά γύρω από ένα μπαλάκι του τένις και μετά δένουμε τον κόμπο με σχοινί και είμαστε έτοιμοι να σηκώσουμε (για πιο αναλυτικές οδηγίες και απορίες ρωτήστε με).

Όπως και για την περίπτωση του υποθέματος μην χρησιμοποιείτε νάιλον καλύμματα είτε για πάνω, (εκτός αν βρεθείτε προ εκπλήξεως σε μια βροχή και αυτή είναι η μόνη σας λύση – σκηνές με μικρή αδιαβροχοποίηση <1500mm), αλλά κυρίως για κάτω από την σκηνή (υγρασία που δεν φεύγει με τίποτα, νερά και μούχλα).

Πηγή: Wikipedia