30 ώρες θύελλα! Τα δραματικά Χριστούγεννα του 1979 στον Όλυμπο

Η περίπτωση του ατυχήματος στον Όλυμπο τα Χριστούγεννα του 1979, είναι μια ιστορία που ούτε μέχρι τότε αλλά ούτε και μετά, είχε όμοιά της στα ελληνικά βουνά. Το γεγονός είχε όλα τα χαρακτηριστικά ενός μεγάλου δράματος, απ αυτά που μπορούμε να συναντήσουμε μόνο στις μεγάλες οροσειρές του κόσμου: μια πολυμελής ομάδα χάνει τον προσανατολισμό της μέσα στη χιονοθύελλα, προσπαθώντας μάταια να βρει ένα καταφύγιο. Η ομάδα εξαντλημένη καθηλώνεται μια ολόκληρη νύχτα στο ύπαιθρο και στα στοιχεία της φύσης, μη μπορώντας να βρει ούτε και τη μοναδική έξοδο διαφυγής από το φυσικό «οχυρό» που έχει εγκλωβιστεί σε υψόμετρο 2600 μέτρων. Πολλά από τα μέλη της καταφέρνουν να επιβιώσουν χάρη στις ολονύκτιες προσπάθειες των υπολοίπων. Την επόμενη μέρα, άυπνοι, χωρίς τροφή και χωρίς νερό, καταφέρνουν να αποδράσουν απ τον εφιάλτη, ανακαλύπτοντας μέσα στη θύελλα αυτή τη μοναδική οδό διαφυγής, την οποία είχαν ακολουθήσει για να μπουν στον εφιάλτη τους. Όμως για κάποιους ήταν ήδη αργά…

 Όταν η περιπέτεια τελείωσε μετά από δύο 24ωρα, η ελληνική κοινή γνώμη της εποχής παρακολουθούσε σοκαρισμένη το κουβάρι των γεγονότων, όπως αυτό ξετυλιγόταν από τις περιγραφές των πρωταγωνιστών. Ένα δράμα είχε παιχτεί δυο βήματα μακρύτερα απ τον πολιτισμό, χωρίς να καταλάβει κανείς τίποτα. Το «ατύχημα στον Όλυμπο» ήταν η αφορμή για να πυροδοτηθούν πολλές συζητήσεις τα χρόνια που ακολούθησαν, σχετικά με την κατάσταση της ορειβασίας στην Ελλάδα.

Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από τον Φαίδωνα Γαληνό, έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές του «ατυχήματος στον Όλυμπο». Η συναισθηματική φόρτιση του συγγραφέα είναι έκδηλη στο κείμενό του, που δημοσιεύτηκε 5 χρόνια αργότερα (χειμώνας 84-85) στο περιοδικό ΑΝΑΒΑΣΗ, απ όπου και το αναδημοσιεύουμε. Το κείμενο του Φαίδωνα Γαληνού αποτελεί ένα ντοκουμέντο για την ιστορία της ελληνικής ορειβασίας και είναι ευτύχημα ότι ο κεντρικός ήρωας ενός δράματος αποφάσισε να αφήσει τη μαρτυρία του για ένα τόσο σοβαρό γεγονός στις επόμενες γενιές, που μπορούν να διδαχτούν πολλά από την υπόθεση του «Ατυχήματος στον Όλυμπο το 1979».

«30 Ώρες Θύελλα. Στη μνήμη των χαμένων συντρόφων»

Στην αργία της 28ης Οκτωβρίου 1979 ανταμώσαμε στα Μετέωρα οι ορειβάτες του ΣΕΟ απ όλη την Ελλάδα και αποφασίσαμε μια από τις εκδηλώσεις μας των Χριστουγέννων να γίνει στον Όλυμπο. Δεκαπέντε μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, ο Δημήτρης Μπουντόλας και ο Δημητρός Νικηφορίδης, άρχισαν τις προετοιμασίες, ο πρώτος στο χώρο της Βόρειας Ελλάδας και ο δεύτερος στο χώρο της Νότιας. Τελικά συγκεντρώθηκαν για την ανάβαση 19 άτομα. Από την Αθήνα οι: Α. Αβραμόπουλος, Φ. Γαληνός, Β. Μπαλτόπουλος, Δ. Νικηφορίδης, Ι. Ξυνογιαννακόπουλος. Από την Χαλκίδα οι: Χ. Βουτσαρίδης, Γ. Σούλας. Από την Θεσσαλονίκη οι: Τ. Αναγνώστου, Μ. Αρζόγλου, Β. Βακαλόπουλος, Ν. Ματσάκας, Δ. Μπουντόλας, Δ. Μυστακίδης, Γ. Παπακερμέζης, Α. Τσιούγκας, Ζ. Τρόμπακας, Ι. Χατζηλαζάρου. Από την Καβάλα οι: Β. Βασιλακάκης, Κ. Μανάλης. Στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη έμειναν γύρω στους 10 ορειβάτες, που θα μπορούσαν σε περίπτωση ανάγκης να τρέξουν για βοήθεια σε οποιοδήποτε σημείο.

Οι 19 χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα από τους: Αρζόγλου, Βακαλόπουλο, Μανάλη, Ματσάκα, Παπακερμέζη θα πραγματοποιούσε μια αναρριχητική διαδρομή από το Ξερολάκι υψομετρικής διαφοράς 1000 μέτρων. Με μια διανυκτέρευση στην ορθοπλαγιά θσ έφτανε σε 24 ώρες περίπου στο Οροπέδιο των Θεών (Σημ. ΑΖ: των «Μουσών»). Οι υπόλοιποι 14, δηλαδή οι: Αβραμόπουλος, Αναγνώστου, Βασιλακάκης, Βουτσαρίδης, Γαληνός, Μπαλτόπουλος, Μπουντόλας, Μυστακίδης, Νικηφορίδης, Ξυνογιαννακόπουλος, Σούλας, Τρόμπακας, Τσιούγκας και Χατζηλαζάρου θα ανέβαιναν τη διαδρομή: Λιτόχωρο. Διασταύρωση, Μπάρμπα, Πύργο, Λαιμό, Πέρασμα Γιόσου, Οροπέδιο Θεών, Καταφύγιο ΕΟΣ (Σημ.Α-Ζ: Χ.Κάκαλου), διαδρομή περίπου 10 ωρών, ανάλογα με την ποιότητα του χιονιού.

Οι πρώτοι ξεκίνησαν τη Κυριακή το πρωί 23 Δεκεμβρίου. Το βράδυ, στα μέσα περίπου της ορθοπλαγιάς, συνάντησαν κακοκαιρία. Διανυκτέρευσαν όπου βρέθηκαν και την άλλη μέρα το πρωί επέστρεψαν στη βάση τους. Οι δεύτεροι ξεκίνησαν από το Λιτόχωρο την Κυριακή το πρωί στις 6. Πέρασαν από τη Διασταύρωση κατά τις 7. Ο καιρός ήταν καλός. Το χιόνι κατάλληλο για περπάτημα. Σκοπός τους να φτάσουν την ίδια μέρα στο καταφύγιο όπου να διανυκτερεύσουν ενώ τις επόμενες μέρες θα πραγματοποιούσαν αναρριχητικές διαδρομές στις ορθοπλαγιές των κορυφών. Ο Δημήτρης Νικηφορίδης ετοίμαζε μαζί με τον Θανάση Αβραμόπουλο να κάνει «χειμερινή» τη διαδρομή «Λιάγκου-Τααμακίδη-Καπετανάκη 1957» στην Πλάκα του Σκολιού. Συζητούσαμε κατά την ανάβαση το σχέδιο του. Επειδή όμως τις προθέσεις του μου τις είχε πει από την Αθήνα πήρα μαζί μου όλο το σχετικό υλικό που είχα για τυχόν διανυκτερεύσεις σε ορθοπλαγιές. Ο Δήμητρας με τα πάντοτε, με την καλή έννοια, φιλόδοξα σχέδια του είχε, όπως κάθε φορά, σχετικά βαρύ σάκο γεμάτο αναρριχητικό υλικό. Δεν μπόρεσα, όσες φορές προσπάθησα, να τον πείσω ν αλλάξει τακτική. Με το γλυκό, ευγενικό του ύφος ήθελε κάθε φορά να με πείσει ότι δεν είναι τόσο βαρύς όσο φανταζόμουνα. Νομίζω ότι πρέπει να έπαιξε κάποιο ρόλο ο σάκος του στον άδικο χαμό του. Είμαι βέβαιος ότι δεν θα το παραδεχότανε αν μπορούσε να μιλήσει. Ας ήταν δυνατό ν΄ ακούγαμε πάλι την ευγενικιά του φωνή με όλο το αγαθό της περιεχόμενο και ας ερχότανε σε αντίθεση με τη δικιά μας γνώμη.

Στου Μπάρμπα καθόμαστε λίγο, ανταλλάζουμε φαγητά. Το ίδιο στο Διάσελο Κόκα της Πυκνής Οξιάς. Παρατηρώ ότι και του Μπαλτόπουλου ο σάκος είναι σχετικά βαρύς. Και αυτός έχει την κακιά συνήθεια να κουβαλά περισσότερα πράγματα από τις δυνάμεις του, το ξέρω από άλλη φορά. Του ζητώ να πάρω μερικά. «Όχι προς το παρόν. Όταν έχω ανάγκη θα σου πω» μου λέει. Στην Πηγή Αποστολίδη μου δίνει τα κραμπόν του, το γκαζιεράκι του και ένα άλλο δέμα. Συνεχίζουμε ευθεία επάνω τον Στράγκο. Τραγουδώ τα τραγούδια που ξέρω ότι αρέσουν στην παρέα μου. Φτάνουμε στη Σκούρτα. Περνάμε το Λαιμό. Όλα πάνε θαυμάσια. Τίποτα δεν μαρτυρά την δραματική συνέχεια. Γύρω στις 4 βρισκόμαστε στο πέρασμα του Γιόσου. Ανεβαίνει πρώτος ο Μπουντόλας. Δεύτερος ο Νικηφορίδης. Μένω τελευταίος. Με ασφαλίζει ο Δημητρός. «Έχω κουραστεί», φωνάζει, «είναι όλα παγωμένα. Δεν μπορώ να σε ασφαλίσω. Πρόσεχε μη γλιστρήσεις». Όταν φτάνω επάνω έχει σκοτεινιάσει. Είναι πράγματι όλα γυαλί. Βοηθώ τον Δημητρό να περάσουμε μαζί το επικίνδυνο σημείο. Ο Νικηφορίδης έκανε εδώ το μεγάλο, το μοιραίο λάθος να ασφαλίσει, μέσα στην παγωνιά, αυτός όλους συνέχεια τους συντρόφους του. Λάθος που ήταν συνέπεια της άφταστης αλτρουιστικής του ψυχολογίας. Φωνάζω τους αμέσως μπρος από μας Αβραμόπουλο και Βουτσαρίδη να περιμένουν. Οι τέσσερις τελευταίοι εμείς, προχωράμε κρατώντας την επαφή με τους αμέσως προηγούμενους. Βρισκόμαστε πάνω στο οροπέδιο, διαπιστώνουμε ότι δεν είμαστε βέβαιοι για τη θέση του καταφύγιου. Έχουμε χάσει τον προσανατολισμό μας. Κάνουμε μερικές εξορμήσεις δεξιά-αριστερά μήπως πέσουμε επάνω του. Άκαρπες προσπάθειες.

Η νύχτα προχωρά, η ομίχλη πυκνώνει, ο αέρας δυναμώνει, το χιόνι μας χτυπά σκληρό στο πρόσωπο. «Δημητρό πως είσαι; «ωραία», ποτέ του δεν έλεγε το αντίθετο. Καταλαβαίνω όμως ότι κάτι δεν πάει καλά. Ανοίγω τον σάκο του, τον ξελαφρώνω από το βάρος μερικών καρφιών. Αρχίζω νάχω μια ανησυχία για το φίλο μου, τον εξαίρετο ορειβάτη, το πιο καλό παιδί του ΣΕΟ. Κανείς μας δεν μπορούσε να του πάρει την πρωτιά της αγάπης που του δίναμε όλοι μας, χωρίς καμιά αμφισβήτηση. Δεν περνά ακόμα από το νου μου το κακό που έμελλε να συμβεί. Συναντάμε μια κατηφόρα. Λέμε μήπως είναι η Λάκα μπρος από το Στεφάνι όπου η στέρνα, ή αν δεν είναι, ας πάμε τουλάχιστον προς τα κάτω, ίσως βρούμε υπήνεμο να διανυκτερεύσουμε. Κατεβαίνουμε. Υπήνεμο δεν συναντάμε, ούτε είναι η Λάκα του Στεφανιού. Ο Δπμητρός δεν μας ακολουθεί εύκολα, του παίρνουμε το σάκο. Αποφασίζουμε να μείνουμε κάπου, σκάβουμε το χιόνι στην πλαγιά να έχουμε τα νώτα μας προφυλαγμένα από το δυνατό αέρα. Κατά μήκος του τοίχου που δημιουργείται βολεύονται ένας-ένας καθιστοί η ξαπλωμένοι προφυλαγμένοι μέσα στα υπνόσακο ή στις βέστες, σκεπασμένοι με αδιάβροχα η αντιανεμικό. Έχω μαζί μου έναν «σάκο διαβίωσης» αυτός καλύπτει 5 άτομο, τακτοποιώ όσο μπορώ καλύτερα το Δημητρό. Μένουμε όρθιοι οι Μπουντόλας, ο Μυστακίδης κι εγώ. Κατά διαστήματα σηκώνουνται μερικοί και ξανακοιμούνται, όσο είναι δυνατό να κοιμηθείς εκεί. Τους ξεχιονίζω συνέχεια. Ο δυνατός αέρας τους σκεπάζει με χιόνι κάθε λίγο ολόκληρους. Με φωνάζουν ο ένας μετά τον άλλον. Όρθιος παρακολουθώ τις ώρες να περνούν αργά. Αφάνταστα αργά. Δώδεκα, μία, δύο. Πότε θα ξημερώσει; Σκοτάδι, ομίχλη αμετακίνητη, αν και φυσά δυνατός αέρας. Αγωνία….Πότε θα ξημερώσει; θ’ ανοίξει άραγε καθόλου να δούμε που βρισκόμαστε; Μια κόψη, μια κορυφογραμμή ν’ αντικρίσουμε, θα καταλάβουμε που είμαστε «Φαίδων βγάλε το χιόνι από το σβέρκο μου», φωνάζει ο Θανάσης. «Σκέπασε τα πόδια μου με το αδιάβροχο», μου ζητά ο άλλος. Το Δημητρό τον παρακολουθώ συνέχεια. Λέει ότι δεν κρυώνει. Κοιμάται στον υπνόσακο, σχετικά καλά προφυλαγμένος με το μεταλλικό μονωτικό κάλυμμα. Αλλά πότε θα ξημερώσει; Σκέψεις βαριές με βασανίζουν. Ώρα 3. Άλλες 4 ώρες θέλουμε το λιγότερο αν βέβαια ανοίξει λίγο ο καιρός, αλλιώς με την πυκνή ομίχλη δεν υπάρχει πάλι ελπίδα. Στις 7 δεν βλέπουμε ακόμα τίποτα. Σκοτάδι….

Στις 8 η ομίχλη κάθεται πυκνή, ο Μπουντόλας πηγαίνει προς τ’ απάνω να προσανατολιστεί. Ο ενός μετά τον άλλον σηκώνονται, αρχίζουν να ετοιμάζονται για το οποιοδήποτε ξεκίνημα. Όλα παγωμένα. Σάκοι, υπνόσακοι, αδιάβροχα, γάντια, ξυλιασμένα. Μερικά πράματα μας τα σκέπασε το χιόνι. Στην κατάσταση που βρισκόμαστε δεν υπάρχει χρόνος να σκάψεις να τα βρεις. Προτιμάς να τ’ αφήσεις. Ο Μπουντόλας φωνάζει να πάμε προς τ’ απάνω γιατί από κανένα δυο βράχια που είδε φαντάζεται πού περίπου πρέπει να πέφτει το καταφύγιο, χωρίς όμως να ‘ναι απόλυτα βέβαιος. Ξεκινάμε προς τ’ απάνω ο ένας πίσω από τον άλλο. Σε λίγο ο Δπμπτρός αρχίζει να καθυστερεί. Δυσκολεύεται. Κάνει, όπως πάντα, ότι μπορεί. Οι δυνάμεις του δεν είναι σαν τις δικές μας…. Έφτασε η στιγμή που τόσο πολύ φοβόμουνα. Βλέπω το δράμα, διαισθάνομαι την τραγωδία… Ζητώ να βρούμε δρόμο προς τα κάτω. «Μη μου ζητάς Γαληνέ δεν γίνεται», απαντά ο Μπουντόλας. Γκρεμοί απάτητοι μας κλείνουν την κατάβαση. Τι πρέπει να κάνουμε;….Ο Δήμητρας είναι σύντροφος μας στο βουνό, στην ορειβασία, στην παρέα μας, αχώριστοι, ένα κομμάτι από τον εαυτό μας. Παρακαλώ τους Μυστακίδη, Βουτσαρίδη να τον κρατάν από δεξιά και αριστερά. Βαδίζω ακριβώς μπροστά του, ακολουθώντας τα βήματα των προηγουμένων που πριν προλάβω καλά-καλά να τα πατήσω καλύπτονται. Πηγαίνουμε όλοι τον ρυθμό του. Συνειδητοποιώ την πολύ άσχημη θέση. Δεν υπάρχει μέρος να κάτσεις, δεν υπάρχει τόπος να σταθείς. Η κίνηση όμως εξαντλεί. «Που οδηγείς τον αγαπητό σου φίλο;…» Δεν τολμάς ν’ απαντήσεις. Πάγωσε η λαλιά, πάγωσε η σκέψη. Σκληρό χιόνι μας χτυπά το πρόσωπο. Φυσά δυνατά. Ο θάνατος γυρίζει γύρω μας. Χορεύει το χορό του, γελά, μας περιπαίζει. Αποφασίζουμε να μη ψάξουμε άλλο για το καταφύγιο αλλά να φύγουμε πίσω από το πέρασμα του Γιόσου μια που στο μεταξύ ο Μπουντόλας το είχε εντοπίσει.

Ο Δημητρός είναι πια πολύ βαρύς. Μόλις καταφέρνουν να τον κρατούν. Γύρω στις 2.30′ σωριάζεται χάμω. Βγάζω από το σάκο μου τον υπνόσακό του, τον βάζουμε μέσα να ζεσταθεί. Ο Σούλας του δίνει το φιλί της Ζωής. Πριν προφτάσουμε καλά-καλά να κάνουμε οτιδήποτε, ο νους του σκοτείνιασε, η γλώσσα του μπερδεύτηκε, η ευαίσθητη και τόσο φλογερή καρδιά του έπαψε να χτυπά. Νεκρική σιγή απλώνεται στο Οροπέδιο και ας σφυρίζουν οι άνεμοι. Δεν τους ακούμε. Δεν έχουμε αυτιά ν’ ακούμε. Δεν έχουμε μάτια να δούμε. Δεν έχουμε μυαλό να σκεφτούμε. Μια καρδιά χτυπά ακόμα στο στήθος μας. Μόνο το συναίσθημα ζει. Αυτό είναι έντονο, ολοκληρωμένο. Ο Δημητρός είχε την ευαισθησία και την τρυφεράδα του οραματιστή, ονειροπόλου. Υπήρξε θύμα της μεγάλης του αλληλεγγύης προς τους συντρόφους του. Μίας αλληλεγγύης που δεν μπορείς να περιγράψεις με λέξεις, δεν μπορείς να την πεις με λόγια. Την ζούσες όμως όταν τον είχες δίπλα σου, σε άγγιζε, σε κάλυπτε συνέχεια. Μιας αλληλεγγύης που όμοιο της δεν έχω γνωρίσει. Μπροστά στο μεγαλείο του η δικιά μας προσφορά την ώρα της αγωνίας του φαίνεται αστεία. Μηδενίζεται. Λες ότι δεν έκανες τίποτα. Μια φωνή ουρλιάζει μέσα σου. «Γιατί τον άφησες να πεθάνει;» Αρχίζεις να ελπίζεις στον μύθο της άλλης ζωής μήπως κάποτε τον συναντήσεις να συγχωρέσει τις παραλείψεις σου που μόνο αυτός τις ξέρει. Δένουμε τον ιερό νεκρό με ένα ορειβατικό σχοινί στο πιολέ του μην τον σύρουν οι άνεμοι, τον χαιρετάμε και απομακρυνόμαστε με βήματα αργά χωρίς να ξέρουμε αν θα πρέπει να πηγαίνουμε μπρος ή πίσω.

Φωτογραφία ντοκουμέντο: Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 1979, απόγευμα στο "Λαιμό της Σκούρτας". Η ομάδα έχει ήδη χάσει δύο από τα μέλη της. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν την δραματική πορεία προς τη σωτηρία τους ενώ η χιονοθύελλα μαίνεται ακόμα. Σε πρώτο πλάνο (από αριστερά): Χατζηλαζάρου, Αναγνώστου. Σε δεύτερο πλάνο: Ξινογιαννακόπουλος, Μυστακίδης (όρθιος). Στο βάθος ο Βασιλακάκης. (Φωτογραφία Ζ. Τρόμπακας) Φωτογραφία ντοκουμέντο: Σάββατο 24 Δεκεμβρίου 1979, απόγευμα στο «Λαιμό της Σκούρτας». Η ομάδα έχει ήδη χάσει δύο από τα μέλη της. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν την δραματική πορεία προς τη σωτηρία τους ενώ η χιονοθύελλα μαίνεται ακόμα. Σε πρώτο πλάνο (από αριστερά): Χατζηλαζάρου, Αναγνώστου. Σε δεύτερο πλάνο: Ξινογιαννακόπουλος, Μυστακίδης (όρθιος). Στο βάθος ο Βασιλακάκης. (Φωτογραφία Ζ. Τρόμπακας) Στο πέρασμα φτάνουμε γύρω στις 4 το απόγευμα. Αρχίζουμε ένας-ένας δεμένοι να κατεβαίνουμε. Τελευταίος κατεβαίνει ο Μπουντόλας. Τον ασφαλίζω. Ζητώ από τους υπόλοιπους να συνεχίσουνε την πορεία τους προς τον Λαιμό χωρίς να περιμένουν. Μαζεύουμε οι δύο μας τα σχοινιά. Πρώτος φεύγει ο Μπουντόλας. Τον ακούω να λέει σ’ έναν που έμεινε τελευταίος: «Έλα κατέβαινε μην καθυστερείς». Το ίδιο του λέω κι εγώ ύστερα από λίγο, χωρίς να προσέξω ποιος ήταν αυτός που καθυστερούσε γιατί είχε καλά το πρόσωπο σκεπασμένο. Παρατηρώ όμως ότι ο σύντροφος μου δεν λέει να κινηθεί. Του πιάνω το χέρι να τον βοηθήσω, τότε βλέπω ότι είναι ο αγαπητός μου Γιώργος Σούλας, το θαυμάσιο αυτό παιδί από τη Χαλκίδα. Με τον Γιώργο, αν και η γνωριμία μας δεν ήταν παλιά, είχαμε γίνει πολύ καλοί φίλοι. Μπήκε στο πνεύμα μας, στην ψυχή μας σαν να γνωριζόμασταν χρόνια. «Τι συμβαίνει φοβάσαι;» Με φωνή που μόλις ακούγεται μου απαντά: Έχω πάθει χειρότερα από τον καημένο το Δημητρό» ήταν τα λόγια που ξεχώρισα. «Γιώργο, Γιώργο..». Κάτι ασυνάρτητα μου ψιθυρίζει χωρίς να καταλαβαίνω τίποτα. Προσπαθώ να το σηκώσω να τον κάνω να περπατήσει. Αδύνατο. Συμφορά… Εδώ στην αρχή της σωτηρίας μας, οι δυο μας μόνοι. Εκείνος σχεδόν αναίσθητος, εγώ ανήμπορος για οποιαδήποτε βοήθεια. Τι αστροπελέκι! Δεν τελείωσαν οι θυσίες μας; Η τραγωδία συνεχίζεται; Τι έχουμε να δούμε ακόμα;… Στο μεταξύ ο Μπουντόλας που είδε ότι δεν κατεβαίνουμε επιστρέφει. Οι δυο μαζί προσπαθούμε να κατεβάσουμε τον Γιώργο πιο χαμηλά. Τον γλιστράμε σιγά-σιγά πάνω στο χιόνι. Βρίσκουμε ένα επίπεδο, ίσιο μέρος. Βγάζω τον υπνόσακο μου. Βάζουμε μέσα τον Γιώργο να ζεσταθεί, αλλά η ίδια η πριν από 3 ώρες σκηνή επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια. Έχουμε χάσει ένα δεύτερο σύντροφο. Το ψυχικό μας δράμα είναι μεγάλο, δεν χωρά μέσα μας. Δεν έχουμε τη δύναμη να σηκώσουμε τη δεύτερη απώλεια – Γιατί δεν μπορούμε να βοηθήσουμε τους συντρόφους μας σε τέτοιες περιπτώσεις; Γιατί δεν υπάρχει τρόπος;….- Δεν συζητάμε. Είμαστε βουβοί. Μας βασανίζουν και τους δυο οι ίδιες σκέψεις. Τυλίγουμε τον νεκρό ο’ ένα κόκκινο αλουμινοκάλυμμα για να φαίνεται. Μπήγουμε στο χιόνι το πιολέ. Αφήνουμε εκεί το σάκο του. Δεν μπορούμε να ξεκινήσουμε. Τι είδηση θα φέρουμε στους άλλους που μας περιμένουν στη Σκούρτα; Ούτε ξέρουν, ούτε υποψιάζονται τίποτα από τις τελευταίες δραματικές μας στιγμές. Ξεκινάμε, ο νους μας όμως μένει πίσω και θα μένει για όλη μας τη ζωή εκεί στον λευκό Όλυμπο. Στην Σκούρτα συναντάμε τους άλλους. Κατευθυνόμαστε όλοι μαζί για τον Στράγκο.
Μετά τον Πύργο ο Μπαλτόπουλος δείχνει σημεία κόπωσης. Πάει να πέσει στο κενό. που βρίσκεται στα δεξιό μας. Τον αρπάζω πάνω στο χείλος από την πλάτη. Του παίρνουμε οι πιο γεροί εναλλάξ τον σάκο. Λίγο πιο πέρα γκρεμίζεται ο Τρόμπακας. Ευτυχώς πέφτει στα μαλακά. Τον ανεβάζουμε με σχοινί. Δεν ξέρω τι ήταν αυτό που τους τραβούσε στον γκρεμό. Σύμπτωση ή άλλος λόγος; Κατεβαίνουμε το Στράγκο. Αρκετοί είναι οι κουρασμένοι, αλλά η συνοχή, η πειθαρχία η αλληλεγγύη της ομάδας είναι πλήρης. Κατά τις 9 ο Βασίλης δηλώνει αδυναμία να προχωρήσει. Ξαπλώνει στο έδαφος λιπόθυμος. Τον πιάνουν στα χέρια τους ο Βουτσαρίδης και Μυστακίδης. Προσπαθούν να τον συνεφέρουν, τον χτυπούν στο πρόσωπο, τον ταϊζουν με το ζόρι. Ο Μπουντόλας τρέχει μια ώρα πιο κάτω να φέρει νερό. Αυτό που είχαμε πάγωσε μέσα στα παγούρια. Εδώ δεν φυσά, δεν χιονίζει, δεν κάνει κρύο. Βρισκόμαστε μέσα σε δάσος. Ο Μπουντόλας επιστρέφει τα μεσάνυχτα με δύο γεμάτα παγούρια. Τρέχουν όλοι να πιουν. Ήταν 40 ώρες χωρίς νερό. Λέω να μην πιει κανείς γιατί την μεγαλύτερη ανάγκη την είχε ο Μπαλτόπουλος. Όλοι πειθαρχούν χωρίς εξαίρεση και χωρίς καμιά συζήτηση. Στο μεταξύ ο Βασίλης με τις φροντίδες των Μυστακίδη, Βουτσαρίδη έχει συνέλθει. Πίνει το ένα παγούρι. Δεν αποφασίζουμε να τον μετακινήσουμε, να τον αναγκάσουμε να περπατήσει. Ξέρουμε ότι μια τέτοια προσπάθεια θα τον εξαντλήσει με κίνδυνο πολύ σύντομα να μας οδηγήσει σε απώλεια μιας ακόμα ζωής. Είμαστε πολύ προσεκτικοί! Ο καλύτερος τρόπος είναι να μείνει προσωρινά εκεί που είναι, μέσα στον υπνόσακο, καλά προφυλαγμένος, σε κατάλληλη θέση. Του δίνουμε το δεύτερο παγούρι. Του υποσχόμαστε την άλλη μέρα να του στείλουμε ελικόπτερο και ομάδα διάσωσης. Είμαστε βέβαιοι πως βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Κάνουμε την πιο σωστή πράξη για τη σωτηρία του. Κατά τις 3 το πρωί Χριστούγεννα φεύγουμε οι υπόλοιποι για κάτω. Με οδηγό τον Μπουντόλα περνάμε νύχτα τις απότομες χιονισμένες πλαγιές.

Στις 9 το πρωί φτάνουμε στη διασταύρωση. Τους αφήνω όλους εκεί. Φεύγω τροχάδην για Λιτόχωρο. Όλα γύρω λευκά. Το χιόνι έφτασε πολύ χαμηλά. Κοντό στο Σταυρό σταματά δίπλα μου ένα αυτοκίνητο. Ήταν ο Βαγγέλης Συμεωνίδης που έμαθε από τους υπόλοιπους της παρέας μου το ατύχημα κι έτρεξε αμέσως να με βρει. Στο χωριό δίνω την είδηση στον Διοικητή Χωροφυλακής κ. Καρακωντίνο που μαζί φροντίζουμε για ελικόπτερο και ομάδα βοηθείας. Με τον μοίραρχο κ. Καρακωντίνο γινόμαστε γρήγορα καλοί φίλοι. Η συμπαράσταση του είναι αμέριστη. Άοκνος πάντοτε καλοπροαίρετος, άξιο παράδειγμα προς μίμηση. Πόσο καλύτερα θα ήμασταν αν είχε παντού η Διοίκηση Καρακωντίνους!…

Το ελικόπτερο έρχεται αμέσως, παίρνει τον Μπουντόλα. Πετάει προς το Στράγκο. Η ομίχλη δεν του επιτρέπει να κατέβει στο σημείο που βρίσκεται ο Μπαλτόπουλος. Στο μεταξύ φεύγει μια ομάδα από Λιτοχωρινούς με το Ζολώτα και λίγο αργότερα μια άλλη από τους Θεσσαλονικιούς Σπανούδη, Γεωργιάδη, Αρζόγλου, Σκουτέλη. Οι ομάδες διάσωσης βρίσκουν τον Βασίλη στο σημείο που τον αφήσαμε. Τον κατεβάζουν στη Διασταύρωση, όπου τον παραλαμβάνει αυτοκίνητο της Χωροφυλακής. Εδώ τελειώνει το δράμα των ζωντανών, αρχίζει η ταλαιπωρία των νεκρών. Ο Όλυμπος επιστράτευσε όλες του τις δυνάμεις να τους κρατήσει στα λευκά τους σάβανα. Ύστερα από πολυήμερες μεγάλες προσπάθειες μπορέσαμε να τους αποσπάσουμε. Ήθελε να τους αρνηθεί το θάρρος τους; Ήθελε να τιμωρήσει εμάς; Η επιθυμούσε να τους κρατήσει για πάντα, σαν άλλος Μίνωας, κοντά του; Δυστυχώς δεν είμαι φιλόλογος να εξιστορήσω, δεν είμαι ποιητής να υμνήσω λυρικά τα φοβερά γεγονότα και συναισθήματα που ζήσαμε. Δεν είμαι ραψωδός να ψάλω τον πόνο μας, πόνος που έμεινε μέσα μας για πάντα, σφραγίζοντας όλη μας τη ζωή. Μια άλλη πένα χρειαζόταν για την ιστορία αυτή.

 

Πηγή: http://www.advendure.com/index.php/themata/oreivasia/item/299-30-ores-thiella-dramatika-xristougenna-tou-1979-ston-olympo#.Vnz8NF6li1F

Αύγουστος 1944: Το Ολοκαύτωμα των Τσιγγάνων

158300-roma62080

Βερολίνο 1933. Η Νύχτα των Κρυστάλλων.  Το ναζιστικό καθεστώς προωθεί μια κοινωνική συνοχή στηριγμένη στο ναρκισσισμό του «εθνικού εμείς», καθιστώντας την κοινωνία πρόθυμη να υπερασπιστεί με κάθε τρόπο τη φυλετική της καθαρότητα. Τα πρόσωπα (και άρα οι πολίτες) κρύβονταν συχνά πίσω από την απρόσωπη άρεια συλλογική ψυχή, επενδύοντας στα γυμνασμένα σώματα των μαχητών και στην αδρή «καθαρότητα» του δημόσιου χώρου βασικές κοινωνικές και ψυχολογικές προσδοκίες τους, αλλά και τις εξατομικευμένες ευθύνες τους.

 Στο καθεστώς αυτό συνοδεύουν λίγο λίγο τους Εβραίους στη φρικιαστική πορεία του «αποδιοπομπαίου τράγου» οι αριστεροί, αρκετοί φιλελεύθεροι, οι ομοφυλόφιλοι, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και οι Αθίγγανοι. Μια κοινωνία καθαρών που στο όνομα της καθαρότητας βρωμίζει πιο πολύ από κάθε άλλη φορά, πετώντας «ακάθαρτους»(!) ανθρώπους στα στρατόπεδα όπως τα άπλυτα ρούχα σε μια βιαστική επίσκεψη στο πίσω μέρος της ντουλάπας.

Βερολίνο 10 χρόνια μετά. Δεκαπέντε Νοεμβρίου του 1943: Ο αρχηγός των SS Χάινριχ Χίμλερ εκδίδει την πιο υποτιμημένη στην ιστορία του Ολοκαυτώματος διαταγή, με την οποία οι τσιγγάνοι εξομοιώνονταν με τους εβραίους, όσον αφορά το (μη) ανθρώπινο στάτους τους στην ναζιστική κοινωνία. Το άμεσο αποτέλεσμα αυτής της απόφασης ήταν κοντά ένα  εκατομμύριο  τσιγγάνοι να οδηγηθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως και οι εβραίοι συμπολίτες τους, και να βρουν φρικτό θάνατο στα κρεματόρια των Ναζί. Το δικό τους Ολοκαύτωμα το ονομάζουν στη γλώσσα τους Ποράιμος (Porrajmos), δηλαδή Αφανισμό.

Αλλά η Διαδρομή προς τον Αφανισμό δεν δημιουργήθηκε μέσα σε 10 μόλις χρόνια. Η πορεία των Τσιγγάνων στην Ευρώπη είναι γεμάτη με ιστορίες εθνοκάθαρσης, εξευτελισμού, βασανιστηρίων, απαγωγών παιδιών, καταναγκαστικής εργασίας αποκλεισμού από κάθε απόπειρα (ηθελημένης ή αθέλητης) «ενσωμάτωσης» ή τριβής και παιδείας. «Το 16ο και 17ο αιώνα, ο διωγμός των τσιγγάνων είναι καθεστώς σε όλη την Ευρώπη με διάφορες μορφές: εξόντωση με «φωτιά και σίδερο» στη Γαλλία, καταδίκη σε εξορία όλων ανεξαιρέτως από την Ισπανία, κρέμασμα στην Αγγλία και προσπάθειες εξαναγκασμένης αφομοίωσης σε άλλες χώρες. Στη Ρουμανία ήταν για αιώνες σκλάβοι: η μακραίωνη δουλεία τους τερματίστηκε μόλις το 1856. Ο διωγμός των τσιγγάνων έφτασε όμως στη συμβολική και υλική κορύφωσή του στη ναζιστική Γερμανία», αποκαλύπτοντας μια από τις πιο ενδιαφέρουσες αντιφάσεις στην ιδεολογία των Ναζί, και την δυνατότητα ως δυναμικά εξελισσόμενη ιδεολογική κατασκευή να εξοντώσουν στο μέλλον ακόμη και Άρειους την καταγωγή, καθώς η εδραιωμένη σε κριτήρια φόνου συνοχή της κοινωνίας τους εξελισσόταν από τις οικονομικές και ιστορικές περιστάσεις:

Όπως έχει επισημανθεί «στα πρώτα χρόνια του Τρίτου Ράιχ οι Ρομά αποτέλεσαν ένα πρόβλημα για τη φυλετική ιδεολογία του Χίτλερ. Ήδη είχε επικρατήσει ως πιο αξιόπιστη η εκδοχή ότι οι Ρομά είχαν μεταναστεύσει περίπου τον 11ο αιώνα μ.Χ από την περιοχή Punjab της Ινδίας αφού η γλώσσα τους είχε αξιοσημείωτες ομοιότητες με τα ινδικά και την αρχαία σανσκριτική. Με άλλα λόγια οι Ρομά μιλούσαν μία Ινδο-ευρωπαϊκή γλώσσα, απόδειξη της Άρειας καταγωγής τους.»

Οι Ναζί όμως είχαν αποφασίσει να εξαφανίσουν τους Ρομά αφού ήδη από το 1933 με την περίφημη έκθεση «το θαύμα της ζωής» είχαν εξαγγείλει το στόχο τους: να σταματήσουν την αναπαραγωγή της «ανάξιας να βιωθεί» ζωής. «Τελικά ο ναζί φυλετιστής Hans Gunther προσέθεσε έναν κοινωνικοοικονομικό παράγοντα στην θεωρία της φυλετικής καθαρότητας. Αν και παραδέχτηκε ότι οι Ρομά είναι πράγματι απόγονοι Άρειων, προσέθεσε ότι ανήκαν στις φτωχές τάξεις και ανακατεύτηκαν με τις «κατώτερες» φυλές κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής τους». Αυτή η φυλετική επιμειξία με τον ταξικό προσανατολισμό, «που εξηγούσε τη φτώχια και το νομαδισμό τους, απειλούσε την άρεια ομοιογένεια». Οι τσιγγάνοι έγιναν έτσι άθελά τους ο λόγος να μπολιαστεί ο καθαρός ναζί φυλετισμός με κοινωνικά κριτήρια και το 1935 με τους νόμους της Νυρεμβέργης μπήκαν στην κατηγορία των «ακοινωνικών» και έτσι τους αφαιρέθηκε η ιθαγένεια και μαζί της το στάτους του ανθρώπου και του πολίτη.

Το 1942 ο Χίμλερ διέταξε τη μεταφορά των Ρομά στο Άουσβιτς Μπιρκενάου, διαταγή που αντιστοιχούσε στην απόφαση για την «τελική λύση» στο εβραϊκό «πρόβλημα». Το Νοέμβριο του 1943 οι Ρομά μπήκαν στο ίδιο επίπεδο με τους Εβραίους και τοποθετήθηκαν σε στρατόπεδα εξόντωσης. Στις 2 Αυγούστου του 1944 εξοντώθηκαν σε θαλάμους αερίων όσοι είχαν απομείνει στο Άουσβιτς, σηματοδοτώντας μια από τις φρικτότερες ημέρες στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο αριθμός των τσιγγάνων που έχασαν τη ζωή τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης αγγίζει τις 800.000 ψυχές, ενώ και οι ναζιστικές κυβερνήσεις της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας και της Κροατίας είχαν τη δική τους συνεισφορά στον μακάβριο απολογισμό. Όμως, ο δικός τους Αφανισμός παραμένει άγνωστος ίσως επειδή οι τσιγγάνοι ή Ρόμα δεν κατάφεραν ποτέ να συγκροτήσουν αστική τάξη ώστε να δημιουργήσουν την δική τους μεγάλη αφήγηση μέσα από έναν πολιτισμό γραφής ή κρατική οντότητα για να υποστηρίξει την υπόθεσή τους.

Και όμως μελετητές υποστηρίζουν ότι σχεδόν ολόκληρος ο τσιγγάνικος πληθυσμός εξοντώθηκε στην Κροατία, την Εσθονία, τη Λιθουανία, αλλά και χώρες του «Ευρωπαϊκού πυρήνα» όπως το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία.

«Η πληθυσμιακή ομάδα των Τσιγγάνων (Ρομά, Σίντι και Μανούς) πλήρωσε το μεγαλύτερο φόρο αίματος από κάθε άλλη, αν οι δολοφονίες μελών της συγκριθούν με το συνολικό πληθυσμό της. H σφαγή των Σίντι (Γερμανοί Τσιγγάνοι) και των Ρομά δεν αναγνωρίζεται σήμερα (τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα) ως γενοκτονία, και το 2005 όταν έγινε η μεγάλη εκδήλωση για τα εγκαίνια του μνημείου του Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο από το μνημείο – και από τη Μνήμη – αποκλείστηκαν (και) τα θύματα Τσιγγάνοι.» Αλλά το ιντερμέτζιο του Ολοκαυτώματος, που θα έκαιγε μια ολόκληρη ήπειρο και εκατομμύρια από τους χριστιανικούς της και όχι μόνο πληθυσμούς, έχοντας ως θύμα πέρα από τις ζωές και τον ίδιο τον πολιτισμό της, περιλάμβανε και τους Τσιγγάνους.

«Όπου πήγαμε στρέψαμε το γιο ενάντια στον πατέρα και κάναμε το φίλο, του φίλου του εχθρό» έγραψε ο Μπρεχτ στο «Τρόμος και Αθλιότητα του Γ’ Ράιχ». Όμως ο ναζισμός, παρ’ όλο που άφησε πίσω έναν κόσμο ερειπωμένο, δεν έχει «ψοφήσει»: Είναι ακόμη παρών,  κρυμμένος χρόνια μέσα στο κουκούλι του, όπως θύμιζε ο Πρίμο Λέβι, και σήμερα βγάζει σιγά σιγά το κεφάλι του έξω και μας κοιτά, μικρό μάτι του σκότους που μεγαλώνει το μέσα κι έξω μας σκότος. Από μια πολιτική τάξη που θέλει ή ανέχεται  (καθένας κι ένα αξίωμα, σαν το πουλί μες το κλουβί του, δεν έγραψε ο Σεφέρης;) την ιστορική ροή προς την νέα δουλεία για τους πολλούς γραφικοποιώντας κάθε αντίσταση μιας φύσης ανθρώπινης που πρέπει να πεθάνει, και από μια κοινωνία που από την Αραβοφοβία (πχ κατσαριδοποίηση των Παλαιστινίων) μέχρι τον αντισημιτισμό, και από τους Τζιχαντιστές στην Ανατολή μέχρι τους νεοναζί στην Δύση (ο Μπρέιβικ ζει ανάμεσα μας), οι φυλετικοθρησκευτικές αναγνώσεις όλων των πλευρών  διαχέονται ως κυρίαρχος λόγος για να συγκαλύψουν τις οικονομικοπολιτικές αιτίες, αποτελώντας το πιο γόνιμο χωράφι για το «Θηρίο».

Σε έναν κόσμο που τον αφήνουν πολιτικά και φιλοσοφικά απαίδευτο για να τον χειραγωγούν διαρκώς, που χειραγωγώντας τον φόβο και την ανάγκη του (αλλά και τις υπαρκτές του αντιθέσεις σε σχέση με το καλό και το κακό), αλληλοεξοντώνεται ευκολότερα από ό,τι οργανώνεται για να σωθεί, ο ναζισμός, παρ’ όλο που άφησε πίσω του έναν κόσμο ερειπωμένο, δεν έχει «ψοφήσει»: Χρόνια προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός πλανήτη ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει» (Λέβι). Κι όμως το παλίμψηστο του αποτελείται από τις πολλές μικρές μας συμπεριφορές, και από τις πολλές μας απουσίες από όλες τις σημαντικές για μας αποφάσεις, πρεζομένοι και πρεζομένες μπροστά στην μιντιακή αναπαράσταση ενός κόσμου που όσο πεθαίνει τόσο πιο έντονα μακιγιάρεται.
Η Άρεντ όριζε ως το πιο σημαντικό καθήκον μας στον αντιφασιστικό αγώνα και στην παροχή της αντίστοιχης αντιφασιστικής παιδείας το να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τι είναι αυτό που μετατρέπει απλούς ανθρώπους σε όργανα του ολοκληρωτισμού. Είχε επισημάνει πως ο μέγιστος κίνδυνος δεν προέρχεται μονάχα από την ατόφια συγκρότηση του ναζισμού (γι’ αυτό και υπάρχει κι ένας βαθιά συστημικός αντιφασισμός… ένας αντιφασισμός που δρα λεκτικά ως πεδίο συνοχής της διαπλοκής της μεταδημοκρατίας την ίδια στιγμή που πρακτικά τον και την υπο-στηρίζει) αλλά από την τάση απενοχοποίησης και αποδοχής συγκεκριμένων καθεστώτων και συμπεριφορών μπροστά στην σύγκριση με το απόλυτο Κακό.

Σήμερα η προειδοποίησή της ακούγεται ίσως περισσότερο επίκαιρη από ποτέ και συμπυκνώνει την απειλή του ναζισμού και την μέγιστη ανηθικότητα της ύπαρξης αντιφασισμού πολλών ταχυτήτων, της αποδοχής να υπάρχουν ξεχασμένα ολοκαυτώματα όπως των Ρομά, αφανισμένων διπλά, ως Άνθρωποι κι ως Μνήμη: «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στο να αναγνωρίσουμε τον ολοκληρωτισμό ως την κατάρα του αιώνα θα ήταν μια τέτοια εμμονή με αυτόν που θα μας εμποδίζουμε να δούμε τα πολλά εκείνα μικρά και όχι τόσο μικρά κακά με τα οποία είναι στρωμένος ο δρόμος προς την κόλαση.» Και όταν φτάσουμε εκεί στο όνομα της «καλύτερης θέας», στο όνομα της «προόδου», θα μπορούμε (θα επιβάλλεται) να πέσουμε από την κορυφή της κλίμακας «με το κεφάλι προς τα κάτω». Porrajmos, δηλαδή Αφανισμός

eagainst.com
athriskos.gr
exandasdocumentaries.com
agon.gr

Πηγή : http://tvxs.gr

Η Ιστορία του Καπνού

Η ΑΦΙΞΗ ΤΟΥ ΣΤΗ «ΓΗΡΑΙΑ ΗΠΕΙΡΟ».Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΤΟΥ.ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΠΝΟ.Α. «Ο ΚΑΠΝΟΣ, ΧΙΛΙΕΤΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΩΝ ΙΘΑΓΕΝΩΝ. Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΗΠΕΙΡΟ. Η ΑΝΑΠΑΝΤΕΧΗ ΕΠΙΔΟΚΙΜΑΣΙΑ, Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ. ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ, ΜΙΑ ΛΑΟΦΙΛΗΣ ΣΥΝΗΘΕΙΑ.»«…Ένα πνεύμα ξάπλωσε δίπλα στη φωτιά του στο δάσος για να κοιμηθεί. Ενώ κοιμόταν ο εχθρός ήρθε και πλησιάζοντας αθόρυβα, τον κύλησε μες στη φωτιά. Ο θόρυβος της φωτιάς ξύπνησε το καλό πνεύμα, που έτρεξε να κρυφτεί στο δάσος. Καθώς έτρεχε, ο άνεμος του πήρε τα μαλλιά και τα έθαψε στο χώμα. Στο σημείο εκείνο, άρχισε να φυτρώνει ο καπνός.»Μελετώντας κανείς την ιστορία του καπνού και την εξαιρετικά πλούσια αρθρογραφία που σχετίζεται με το ζήτημα, αμέσως θα παρατηρήσει πως η σχέση του ανθρώπου με τούτο το ιδιαίτερο φυτό μετρά ήδη, αρκετές, χιλιάδες χρόνια. Η επαφή του θαλασσοπόρου Χριστόφορου Κολόμβου με τον τότε αποκαλούμενο «νέο κόσμο» και τους ιθαγενείς, οι οποίοι διατηρούσαν μια παράξενη συνήθεια, ολότελα ξένη για τους ευρωπαίους εποίκους δεν αποτελεί την πρώτη επαφή του ανθρώπου με το φυτό του καπνού.

Συνέχεια

Φυσικός κίνδυνος

Αστραπή στο Ντητρόιτ των ΗΠΑ, το 1998.

Ένας φυσικός κίνδυνος είναι κατάσταση που έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει γεγονός το οποίο θα έχει επικίνδυνη επίδραση στους ανθρώπους. Προκύπτουν από τις φυσικές διαδικασίες του περιβάλλοντος, ενώ οι φυσικοί κίνδυνοι μπορεί να συσχετίζονται μεταξύ τους ή και να προέρχονται από άλλους (οι σεισμοί για παράδειγμα μπορούν να οδηγήσουν σε τσουνάμι).

Είδη φυσικών κινδύνων
Οι φυσικοί κίνδυνοι, ανάλογα με τις αιτίες που τους προκαλούν, διακρίνονται σε Γεωλογικούς, Υδρολογικούς, Κλιματικούς, Διαστημικούς, τις Πυρκαγιές και τους σχετικούς με την Υγεία και τις Ασθένειες.

Γεωλογικοί

Χιονοστιβάδα

Χιονοστιβάδα στο όρος Τιμπανόγκος της Γιούτα.

Η πόλη Κόμπε της Ιαπωνίας μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1995.

Κατεστραμμένο χωριό στη Σουμάτρα, μετά το τσουνάμι του Ινδικού το 2004.

Η χιονοστιβάδα είναι ένας γεωφυσικός κίνδυνος που περιλαμβάνει την ολίσθηση μιας μεγάλης μάζας χιονιού από την πλαγιά ενός βουνού, προκαλείται όταν μια συγκεντρωμένη μάζα χιονιού απελευθερώνεται σε μία πλαγιά. Είναι ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους στα βουνά κατά τη διάρκεια του χειμώνα, καθώς πολλοί άνθρωποι κατά καιρούς πέφτουν θύματα χιονοστοιβάδων που ολισθαίνουν σε πλαγιές, ιδίως σε τουριστικές περιοχές. Μεγάλη σημασία έχει ο έγκαιρος εντοπισμός των θυμάτων και για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιείται ένας ειδικός πομποδέκτης που επιτρέπει την ανίχνευση ενός θύματος χιονοστιβάδας θαμμένου κάτω από το χιόνι.
Μία χιονοστιβάδα είναι ένα παράδειγμα βαρυτικού ρεύματος αποτελούμενου από κοκκώδη υλικά. Σε μία χιονοστιβάδα, πολλά υλικά ή μείξεις διαφορετικών ειδών υλικών πέφτουν ή ολισθαίνουν εξαιτίας της δύναμης της βαρύτητας. Οι χιονοστιβάδες συχνά ταξινομούνται και από τα υλικά από τα οποία αποτελούνται.
Μερικά παραδείγματα χιονοστιβάδων είναι:

Σεισμός

Ο Σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο προκαλείται από ξαφνική απελευθέρωση μηχανικής ενέργειας από το εσωτερικό της Γης προς την επιφάνειά της. Η ενέργεια αυτή έχει τη μορφή αναταράξεων στη στεριά ή τσουνάμι στη θάλασσα, και διαδίδεται μέσω των σεισμικών κυμάτων. Το 90% όλων των σεισμών εμφανίζεται γύρω από το μήκους 40.000 χλμ Δακτυλίδι της Φωτιάς στον Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο βρίσκεται κατά προσέγγιση στα όρια της τεκτονικής πλάκας του Ειρηνικού. Καθημερινά συμβαίνουν χιλιάδες σεισμοί, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν γίνονται αντιληπτοί. Κάποιοι όμως έχουν αρκετή ένταση ώστε να προξενήσουν σημαντική ζημιά.
Από τους καταστροφικότερους σεισμούς των τελευταίων ετών είναι:

Λαχάρ
 
Το Λαχάρ είναι ένας τύπος φυσικής καταστροφής σχετικός με μία ηφαιστειακή έκρηξη και περιλαμβάνει την ολίσθηση μίας μεγάλης ποσότητας υλικών, συμπεριλαμβανομένων λάσπης, βράχων, και τέφρας, από την πλευρά ενός ηφαιστείου με γρήγορο ρυθμό. Αυτές οι ροές μπορούν να καταστρέψουν ολόκληρες πόλεις σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και να προκαλέσουν χιλιάδες θανάτους. Το σιδηροδρομικό δυστύχημα του Τανγκιουάι το 1953 στη Νέα Ζηλανδία οφείλεται σε ένα λαχαρ, όπως και ο θάνατος 23.000 ατόμων στο Αρμέρο της Κολομβίας κατά τη διάρκεια της έκρηξης του ηφαιστείου Νεβάδο ντελ Ρουίζ το 1985.

Κατολίσθηση και Λασπολίσθηση

Η κατολίσθηση είναι μία καταστροφή που προσομοιάζει με την χιονοστιβάδα, όμως αντί να συμβαίνει με ολίσθηση χιονιού, συμβαίνει περιλαμβάνοντας τα πραγματικά στοιχεία του εδάφους, συμπεριλαμβανομένων βράχων, δέντρων, χώματος και γενικότερα οποιουδήποτε συστατικού μπορεί να παρασυρθεί.
Η εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων αποτελεί απόρροια ελλιπούς ευστάθειας των πρανών έναντι στατικών και σεισμικών φορτίων. Ένα πρανές μπορεί να αστοχήσει υπό την επίδραση γεωλογικών, μορφολογικών, φυσικών ή ανθρωπογενών παραγόντων, όπως είναι οι σεισμοί, οι ηφαιστειακές εκρήξεις ή η γενική αστάθεια του εδάφους. Οι λασπολίσθησεις είναι μία ιδιαίτερη κατηγορία κατολισθήσεων, κατά τις οποίες οι έντονες βροχοπτώσεις αναγκάζουν το χαλαρό έδαφος μιας απότομης πλαγιάς να καταρρεύσει και να ολισθήσει προς τα κάτω. Οι λασπολίσθησεις εμφανίζονται τακτικά στην Καλιφόρνιας μετά από περιόδους δυνατής βροχής.

Καθίζηση

Η καθίζηση είναι μία τοπική υποχώρηση της επιφάνειας του εδάφους που προκαλείται συνήθως από την κατάρρευση κάποιας υπόγειας κοιλότητας, όπως ενός σπηλαίου. Σπάνια, μεγάλες καθιζήσεις μπορούν να προκληθούν ξαφνικά και σε κατοικημένες περιοχές, προκαλώντας την κατάρρευση κτιρίων.

Ηφαιστειακή Έκρηξη

Η ηφαιστειακή έκρηξη αναφέρεται στο σημείο όπου ένα ηφαίστειο καθίσταται ενεργό και απελευθερώνει την ενέργειά του. Οι εκρήξεις λαμβάνουν διάφορες μορφές, από καθημερινές μικρές εκρήξεις, όπως αυτές που συμβαίνουν σε μέρη όπως το Ηφαίστειο Κιλαουέα στη Χαβάη, μέχρι εξαιρετικά σπάνιες υπερηφαιστειακές εκρήξεις (όπου το ηφαίστειο αποβάλλει τουλάχιστον 1.000 κυβικά χιλιόμετρα υλικών), όπως συνέβη στην Λίμνη Τάουπο της Νέας Ζηλανδίας πριν 26.500 χρόνια, ή στην Καλδέρα Γέλοουστόουν των ΗΠΑ, η οποία έχει τις προϋποθέσεις να γίνει ένα υπερηφαίστειο στο προσεχές γεωλογικό μέλλον. Μερικές εκρήξεις δημιουργούν πυροκλαστικα ρεύματα, δηλαδή σύννεφα τέφρας υψηλής θερμοκρασίας, τα οποία μπορούν να κατεβούν από τις πλαγιές του ηφαιστείου με πολύ μεγάλη ταχύτητα, καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμά τους.

Υδρολογικοί

Πλημμύρα

Η Δρέσδη κατά τη διάρκεια των πλημμυρών του Αυγούστου του 2002.

Οι πλημμύρες προκαλούνται από τις παρατεταμένες βροχοπτώσεις μίας θύελλας ή μίας καταιγίδας, την γρήγορη τήξη των μεγάλων ποσοτήτων χιονιού, ποταμούς που φουσκωμένοι εξαιτίας μεγάλων βροχοπτώσεων στις πηγές τους ξεχειλίζουν και προκαλούν ζημιές στις παρακείμενες περιοχές, ή σπανιότερα από την κατάρρευση φραγμάτων και αναχωμάτων κατασκευασμένων από τον άνθρωπο.

Οι τροπικοί κυκλώνες μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε εκτενείς πλημμύρες. Τα πλέον ιστορικά παραδείγματα είναι:

Έκχυση Παγετώνα

Όταν η επιφάνεια των παγετώνων λειώνει (από την ακτινοβολία του ήλιου ή την παγκόσμια θέρμανση) τα νερά που ρέουν στην επιφάνειά του σχηματίζουν ρωγμές και χάνονται στο εσωτερικό του παγετώνα μέχρι να βγουν κάπου στην επιφάνεια της γης ή να χαθούν στα έγκατα της γης. Συχνά όμως δεν βρίσκουν αδιέξοδο και σχηματίζουν τεράστιες λίμνες μέσα στο σώμα του παγετώνα ασκώντας πίεση στα τοιχώματά του. Αν τα τοιχώματα δεν αντέξουν αλλά εκτιναχτούν, τότε τα νερά απελευθερώνονται ακαριαία και εκχύνονται στις πεδιάδες με τρομακτική ορμή παρασέρνοντας τα πάντα στο πέρασμά τους. Αν παρασυρθούν άνθρωποι και ζώα, τότε ή θα σκοτωθούν αμέσως από την ορμή του χείμαρρου ή θα πάθουν άμεση ψύξη, αφού τα νερά έχουν θερμοκρασία γύρω στους μηδέν βαθμούς.

Λιμναία Έκρηξη

Ο όρος λιμναία έκρηξη αναφέρεται σε έναν σπάνιο τύπο φυσικής καταστροφής, στην οποία τεράστιες ποσότητες διοξείδιο του Άνθρακα απελευθερώνονται ξαφνικά σε λιμναία νερά. Η καταστροφή προέρχεται όταν η λίμνη βρίσκεται σε κάποιο υψόμετρο, ενώ σε χαμηλότερες πεδιάδες βρίσκονται κατοικημένες περιοχές. Το διοξείδιο του άνθρακα που είναι αόρατο, άοσμο αλλά και βαρύτερο του υπόλοιπου αέρα ρέει αθόρυβα στα χαμηλότερα κατοικημένα μέρη απειλώντας με ασφυξία ανθρώπους και ζώα, ιδίως αν συμβεί νύχτα, την ώρα που όλοι κοιμούνται. Τέτοιες εκρήξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν τσουνάμι στη λίμνη καθώς η αύξηση του διοξειδίου του Άνθρακα μετατοπίζει το νερό. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να συμβεί ακαριαία πλημμύρα αφάνταστης καταστροφικής δύναμης, μιας και οι μάζες των νερών της λίμνης σχηματίζουν χείμαρρο που σαρώνει τα πάντα (σπίτια, στάνες, δέντρα, γέφυρες) και δεν αφήνει τίποτα στο πέρασμά του. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι κατολισθήσεις, η ηφαιστειακή δραστηριότητα ή οι ηφαιστειακές εκρήξεις μπορούν να προκαλέσουν μια τέτοια έκρηξη.
Μέχρι σήμερα έχουν παρατηρηθεί και καταγραφεί μόνο δύο λιμναίες εκρήξεις. Το 1984 στο Καμερούν μία λιμναία έκρηξη στην Λίμνη Μονούν προκάλεσε τον θάνατο 37 κατοίκων, ενώ στις 21 Αυγούστου 1986 στην κοντινή λίμνη Νίος, μία μεγαλύτερη λιμναία έκρηξη σκότωσε 1.800 ανθρώπους από ασφυξία.

Παλιρροιακή δίνη

Παλιρροιακή δίνη ονομάζεται η δίνη που δημιουργείται από τη συνάντηση δύο παλιρροιακών ρευμάτων συνήθως σε αμφίγειο π.χ. μεταξύ νήσων διαφορετικού μεγέθους και σχετικά μικρής μεταξύ τους απόστασης, ή μεταξύ νήσου και της, σε μικρή απόσταση, έναντι ηπειρωτικής ακτής. Οι παλιρροιακές δίνες λέγονται κοινώς και ρουφήχτρες.
Η μεγαλύτερη γνωστή ρουφήχτρα είναι η Μοσκστράουμεν (Moskstraumen – γνωστή στο κοινό ως το «Μάελστρομ») στα ανοιχτά των νήσων Λοφούτεν της Νορβηγίας, με ταχύτητα 40 χιλιόμετρα / ώρα, ενώ όλες οι άλλες φθάνουν σε ταχύτητες 20 έως 25 χιλιομέτρων / ώρα. Οι ισχυρές δίνες έχουν σκοτώσει αρκετούς απρόσεκτους ναυτικούς, όμως η δύναμή τους τείνει να μεγαλοποιείται από την φαντασία.

Κυματανάπαλση

Διαφορές στην στάθμη του νερού, λόγω μίας κυματανάπαλσης στην λίμνη Erie. Καταγράφηκε μεταξύ του Buffalo, Νέα Υόρκη (κόκκινο) και του Toledo, Οχάιο (μπλε) στις 14 Νοεμβρίου 2003.

Η Κυματανάπαλση (αγγλικά: seiche) είναι ένα όρθιο κύμα (ή υδάτινο τείχος) σε ένα εσωκλειόμενο ή μερικώς εσωκλειόμενο υδάτινο σώμα. Στάσιμα κύματα έχουν παρατηρηθεί τόσο σε λίμνες και δεξαμενές όσο σε κόλπους και θάλασσες. Η βασική προϋπόθεση για το σχηματισμό ενός στάσιμου κύματος είναι το υδάτινο σώμα να είναι τουλάχιστον μερικώς οριοθετημένο, επιτρέποντας στα φυσικά φαινόμενα να διαμορφώσουν ένα όρθιο κύμα. Επαναλαμβανόμενο αυτό το φαινόμενο δημιουργεί ακόμη και στάσιμα κύματα με ένα ή δύο δεσμούς, όπου δεν υπόκεινται σε κατακόρυφη κίνηση.
Η κυματανάπαλση γενικά δημιουργεί αρκετά προβλήματα στην ναυσιπλοΐα ως γενεσιουργός αιτία αναστροφικών θαλασσίων ρευμάτων ειδικότερα κατά την είσοδο ή έξοδο από τους λιμένες και κλειστούς κόλπους όπου και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή λόγω του περιορισμένου χώρου. Αλλά και επίσης και στα αγκυροβόλια μπορεί να προκαλέσουν ακόμα και ανάσπαση των αγκυρών των αγκυροβολημένων πλοίων από το βυθό με κίνδυνο να σέρνονται οι άγκυρες και ν΄ ακολουθήσει προσάραξη. Επίσης και στα πλοία που βρίσκονται ελλιμενισμένα δημιουργούνται προβλήματα στα μέσα πρόσδεσης (σχοινιά) που καταπονούνται με επαναλαμβανόμενες ανατάσεις.
Τέλος η κυματανάπαλση μπορεί να καταστεί πολύ επικίνδυνη και να προκαλέσει ακόμα και πνιγμούς σε ανύποπτους ανθρώπους που στέκονται στις άκρες προβλητών ή σε αποβάθρες ή κυρίως σε χαμηλές βραχώδεις ακτές. Στη θέαση αυτού του φαινομένου θα πρέπει αμέσως να απομακρυνθούν από τη παραλία τουλάχιστον τα μικρά παιδιά, που θα πρέπει πάντα να επιτηρούνται.

Κύμα από το Τσουνάμι του Ινδικού ωκεανού, το 2004.

Τσουνάμι

Το τσουνάμι είναι θαλάσσιο φαινόμενο κατά το οποίο μετατοπίζονται μεγάλες μάζες νερού σε μία θάλασσα ή μία λίμνη, ως αποτέλεσμα ενός σεισμού, μιας κατολίσθησης ή ηφαιστειακής έκρηξης. Η μετατόπιση των όγκων του νερού έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία κυμάτων που, αν φτάσουν σε ακτές, έχουν εξαιρετικά καταστρεπτικά αποτελέσματα. Η ονομασία του, που αποτελεί διεθνή όρο, προέρχεται από τις ιαπωνικές λέξεις (tsu, 津) και (nami, 波) τσου-ναμι που στα ελληνικά θα μεταφράζονταν ως «κύμα του λιμανιού». Παράλληλα υπάρχουν τα «Μετεο-τσουνάμι» που προκαλούνται από μετεωρολογικά φαινόμενα, ενώ συχνά χρησιμοποιείται και ο άτυπος όρος «Μεγα-τσουνάμι» να περιγράψει τα πολύ μεγάλα τσουνάμι.
Το πιο καταστρεπτικό τσουνάμι της σύγχρονης ιστορίας εκδηλώθηκε μετά τον σεισμό της 26ης Δεκεμβρίου 2004 στην Ινδονησία, ενώ το υψηλότερο Μεγα-τσουνάμι που καταγράφηκε ποτέ υπολογίστηκε να έχει ύψος 524 μέτρα και έπληξε στις 10 Ιουλίου 1958 τον Κόλπο Λιτούια στην Αλάσκα.

Κλιματικοί

Εξαιρετικά βαριά χιονοθύελλα με κατάσταση whiteout, στο Goodland του Κάνσας, στις 10 Φεβρουαρίου 1999. Σημειώστε την ακραία σφοδρότητα των ανέμων, με φόντο το κτίριο.

Χιονοθύελλα

Η χιονοθύελλα είναι μία έντονη χειμερινή καταιγίδα που χαρακτηρίζεται από χαμηλές θερμοκρασίες, ισχυρούς ανέμους και έντονη χιονόπτωση.
Χαρακτηριστικές χιονοθύελλες που έχουν πλήξει τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι:

Παγοθύελλα

Η Παγοθύελλα είναι ένα ιδιαίτερο καιρικό φαινόμενο και συγκεκριμένα ένα είδος χειμερινής καταιγίδας, κατά την οποία πέφτει υπέρψυχρη αλλά απάγωτη βροχή λόγω των ατμοσφαιρικών συνθηκών, η οποία μόλις καταλήξει στο έδοφος γίνεται ακαριαία πάγος. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται ένα τεράστιο παγοκάλυμμα, που μπορεί να παραλύσει ολόκληρες περιοχές.

Εποχή των Παγετώνων

Η Εποχή των Παγετώνων είναι μία γεωλογική περίοδος, όμως θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί ως μία παγκόσμια ολοσχερής φυσική καταστροφή καθώς σε μία παγετωνική περίοδο το κλίμα όλου τον κόσμου αλλάζει και περιοχές που θεωρούνταν κατοικήσιμες γίνονται ακατοίκητες λόγω του ψύχους.

Ξηρασία

Η ξηρασία είναι μία ανώμαλα άνυδρη περίοδος όταν δεν υπάρχει αρκετό νερό για να υποστηρίξει τις γεωργικές, αστικές ή περιβαλλοντικές ανάγκες. Οι εκτεταμένες ξηρασίες μπορούν να οδηγήσουν σε θανάτους από λιμό ή ασθένειες, ενώ αποτελούν μία από τις βασικές αιτίες των πυρκαγιών. Ανάμεσα στις πλέον γνωστές ιστορικές περιόδους ξηρασίας που έπληξαν τον πλανήτη, είναι οι εξής:

  • Η ξηρασία του 1900 στην Ινδία,
  • Η ξηρασία του 19211922 στην τότε Σοβιετική Ένωση,
  • Η ξηρασία του 19281930 που έπληξε την Νοτιοδυτική Κίνα, στοιχίζοντας πάνω από 3 εκατομμύρια ζωές,
  • Η ξηρασία του 1936 και του 1941 στην επαρχεία Σιτσουάν της Κίνας, που είχαν αποτέλεσμα το θάνατο 5 και 2,5 εκατομμυρίων ανθρώπων αντίστοιχα.
Χαλαζόπτωση

Η χαλαζόπτωση είναι μια φυσική καταστροφή όπου, κατά τη διάρκεια μίας καταιγίδας, παράγονται πολυάριθμοι χαλαζόκοκκοι οι οποίο προκαλούν καταστροφές στην περιοχή που πέφτουν. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι ιδιαίτερα καταστρεπτική για την γεωργία, καταστρέφοντας καλλιέργειες και εξοπλισμό. Μια ιδιαίτερα καταστροφική χαλαζόπτωση έπληξε το Μόναχο της Γερμανίας στις 12 Ιουλίου 1984 προκαλώντας μεγάλες καταστροφές.

Κύμα Καύσωνα

Το κύμα καύσωνα είναι μια καταστροφή που χαρακτηρίζεται από υψηλή θερμοκρασία που θεωρείται ακραία και ασυνήθιστη στην περιοχή στην οποία εμφανίζεται. Τα κύματα καύσωνα απαιτούν τους συγκεκριμένο συνδυασμό καιρικών φαινομένων για να πραγματοποιηθούν όπως καθοδικούς ανέμους και αντιστροφές της θερμοκρασίας. Το χειρότερο κύμα καύσωνα στην πρόσφατη ιστορία ήταν το Ευρωπαϊκό Κύμα Καύσωνα του 2003. Υπάρχει όμως και η προοπτική για πιο μακροπρόθεσμα γεγονότα που οφείλονται στην παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας, λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου, από την ανθρώπινη δραστηριότητα που προκαλεί της αύξηση της θερμοκρασία στον πλανήτη και την αλλαγή του κλίματος.

Ο Τυφώνας Κατρίνα τον Αύγουστο του 2005.

Τυφώνας και Τροπικός κυκλώνας

Ο τυφώνας και ο τροπικός κυκλώνας (αγγλικά: Hurricane, tropical cyclone, typhoon) είναι διαφορετικά ονόματα που όμως αναφέρονται στο ίδιο φαινόμενο, ένα σύστημα θύελλας με μία κλειστή περιστροφική (κυκλωνική) κυκλοφορία γύρω από ένα ήρεμο κέντρο χαμηλής βαρομετρικής πίεσης, γνωστό ως μάτι του τυφώνα (eye of the hurricane).
Τα συστήματα αυτά σχηματίζονται πάνω από τους ωκεανούς και προκαλείται από έντονη εξάτμιση νερού που τροφοδοτεί καταγίδα πάνω από τον ωκεανό. Εξαιτίας του φαινομένου Κοριόλις η καταγίδα αρχίζει να περιστρέφεται όλο και εντονότερα και μετατρέπεται σε τυφώνα μόλις η ταχύτητα των ανέμων ξεπεράσει τα 74 μίλια/118 χιλιόμετρα την ώρα. Η ονομασία Hurricane χρησιμοποιείται για τα φαινόμενα που εμφανίζονται στον Ατλαντικό και ανατολικό Ειρηνικό ωκεανό, η ονομασία τροπικός κυκλώνας (tropical cyclone) για τα φαινόμενα που εμφανίζονται στον Ινδικό ωκεανό ενώ η ονομασία τυφώνας (typhoon) για τα φαινόμενα που εμφανίζονται στον δυτικό Ειρηνικό ωκεανό.

  • Ο τυφώνας με τους περισσότερους θανάτους όλων των εποχών ήταν ο Κυκλώνας Μπόλα που έπληξε το πρώην ανατολικό Πακιστάν (σημερινό Μπαγκλαντές) στις 12 Νοεμβρίου 1970, με απολογισμό πιθανώς έως και 500.000 νεκρούς.

Σίφωνας με εμφάνιση «σαν προβοσκίδα ελέφαντα» έντασης F5, κοντά στο Elie της επαρχίας Μανιτόμπα, Καναδάς, στις 22 Ιουνίου 2007.

Σίφωνας

Ο σίφωνας είναι ένα φυσικό φαινόμενο το οποίο προκαλείται από τις ισχυρές καταιγίδες. Οι σίφωνες είναι βίαιες, περιστρεφόμενες στήλες αέρα, που μπορούν να φυσήξουν με ταχύτητες από 40 μίλια / 65 χιλιόμετρα την ώρα, έως και 300 μίλια / 480 χιλιόμετρα την ώρα. Μπορούν να σχηματιστούν ανά ένας τη φορά ή σε μεγάλα ξεσπάσματα κατά μήκος μιας προκαθορισμένης γραμμής ή μέσα σε μία μεγάλη έκταση ανάπτυξης μιας καταιγίδας και τότε αναφέρονται ως οικογένεια σιφώνων (tornado family).
Ο πιο θανατηφόρος σίφωνας στην παγκόσμια ιστορία, ήταν ένας τεράστιος με πλάτος 1 μίλι (1,6 χλμ.) και μήκος διαδρομής 50 μίλια (80 χλμ.) που χτύπησε τις πόλεις Daulatpur και Saturia στο Μπαγκλαντές, στις 26 Απριλίου 1989. Υπάρχει μία μεγάλη αβεβαιότητα ως προς τον αριθμό των θυμάτων, αλλά οι πιο τυπικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 1.300 νεκρούς, 12.000 τραυματίες και 80.000 άστεγους. H κατάταξή του σε επίπεδο έντασης είναι επισήμως αδύνατη, λόγω της έλλειψης στοιχείων και της κάκιστης ποιότητας κατασκευής των κτιρίων σε αυτή τη χώρα.
Χαρακτηριστικός ήταν επίσης ο Σίφωνας των Τριών Πολιτειών (Tri-State Tornado), στις 18 Μαρτίου 1925, με τουλάχιστον 695 θύματα, που ήταν ο πιο θανατηφόρος σίφωνας στην ιστορία των ΗΠΑ. Η διαδρομή που κατάφερε να διανύσει ήταν ≥ 219 μίλια (≥ 352 χιλιόμετρα) και ήταν η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στον κόσμο. Επίσης κατέχει και το ρεκόρ της ταχύτερης μετακίνησης κατά μήκος της διαδρομής του σίφωνα, με μέση ταχύτητα 62 μίλια / 100 χιλιόμετρα την ώρα (ορισμένες στιγμές έως και 73 μίλια / 117 χιλιόμετρα την ώρα).

Πυρκαγιές

Πυρκαγιά στο Γέλοουστόουν των ΗΠΑ, το 1988.

Η πυρκαγιά είναι μία κατάσταση όπου ανεξέλεγκτη φωτιά καίει δασικές, αγροτικές, καλλιεργήσιμες ή ακαλλιέργητες περιοχές. Οι συνηθέστερες αιτίες των πυρκαγιών περιλαμβάνουν τις αστραπές και την ξηρασία, όμως οι πυρκαγιές μπορεί να ξεκινήσουν και από ανθρώπινη αμέλεια ή από εμπρησμό. Οι πυρκαγιές μπορούν επίσης να προκαλέσουν εκτινάξεις εύφλεκτων ή φλεγόμενων υλικών τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν νέες εστίες πυρκαγιάς σε μεγάλη απόσταση από την αρχική εστία.

Υγεία και Ασθένειες

Το στέλεχος του ιού H5N1 (νόσος των Πτηνών)

Επιδημία

Η επιδημία είναι το ξέσπασμα μιας μεταδοτικής ασθένειας που εξαπλώνεται με γρήγορο ρυθμό μέσα σε ένα ανθρώπινο πληθυσμό. Όταν η εξάπλωση της ασθένειας είναι παγκόσμια, η επιδημία μετατρέπεται σε πανδημία. Έχουν υπάρξει πολλές επιδημίες και πανδημίες σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Τα τελευταία εκατό χρόνια οι πιο σημαντικές πανδημίες ήταν:

  • Η πανδημία Ισπανικής γρίπης του 1918 που στοίχισε τη ζωή 50 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως,
  • Η πανδημία Ασιατικής γρίπης του 1957 – 1958, η οποία σκότωσε πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους,
  • Η πανδημία γρίπης του Χόνγκ Κόνγκ το 1968 – 1969,
  • Η πανδημία SAR του 2002 – 2003,
  • Η επιδημία AIDS που άρχισε το 1981.
  • Η Πανδημία γρίπης του 2009 – 2010, γνωστή ως Γρίπη Η1Ν1 ή Νέα Γρίπη (αρχικά ως γρίπη των χοίρων), η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η επικρατέστερη λαϊκή ονομασία είναι γρίπη των χοίρων, αλλά οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν συμφωνούν, γιατί μια τέτοια ονομασία ίσως να κατέστρεφε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο χοιρινό κρέας με άσχημες επιπτώσεις για την κτηνοτροφική βιομηχανία.

Άλλες ασθένειες που διαδίδουν πιό αργά, αλλά θεωρούνται ακόμα παγκόσμιοι κίνδυνοι για την δημόσια υγεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) περιλαμβάνουν:

  • Η Φυματίωση XDR (Extensively drug-resistant), μία μορφή φυματίωσης που είναι ιδιαίτερα ανθεκτική στην θεραπεία φαρμάκων,
  • Η Ελονοσία, η οποία σκοτώνει 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους το χρόνο,
  • Η ασθένεια Έμπολα (Αιμοραγικός πυρετός Ebola), που έχει στοιχίσει τις ζωές εκατοντάδων ανθρώπων στην Αφρική σε διάφορα κατά καιρούς ξεσπάσματα.
Πείνα

Η πείνα είναι κοινωνική και οικονομική κρίση που συνοδεύεται συνήθως από διαδεδομένο υποσιτισμό, λιμό, επιδημικές ασθένειες και αυξημένη θνησιμότητα. Αν και η πείνα μπορεί να εμφανιστεί ή να επιδεινωθεί από φυσικούς παράγοντες, συχνά ένα αποτέλεσμα οικονομικής ή στρατιωτικής πολιτικής που στερεί από τους ανθρώπους τα τρόφιμα που απαιτούνται για την επιβίωσή τους. Στην σύγχρονη εποχή το μεγαλύτερο πλήγμα από την πείνα έχει δεχτεί η Υποσαχάρια Αφρική, αν και ο αριθμός θυμάτων είναι πολύ μικρότερος από τον αριθμό ανθρώπων που πέθαναν από την πείνα στην Ασία κατά τη διάρκεια του 20-ού αιώνα.

Διαστημικοί

Πεσμένα δέντρα μετά την έκρηξη του μετεωρίτη στο Τουνγκούσκα της Ρωσίας το 1908.

Συμβάν Πρόσκρουσης

Το συμβάν πρόσκρουσης είναι μια φυσική καταστροφή στην οποία ένα εξωγήινο κομμάτι βράχου, ένας αστεροειδής, μετεωρίτης ή άλλο διαστημικό υλικό συγκρούεται με τη Γη. Οι ακριβείς συνέπειες μίας άμεσης πρόσκρουσης με τη Γη ποικίλλουν ανάλογα με το μέγεθος του συγκρουόμενου αντικειμένου, από την αλλαγή του κλίματος έως την ολοκληρωτική καταστροφή του πολιτισμού ή και του πλανήτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Συμβάν της Τουνγκούσκα.

Ηλιακή φλόγα

Η ηλιακή φλόγα είναι ένα φαινόμενο όπου ο Ήλιος αποδεσμεύει ξαφνικά ένα μεγάλο ποσό ηλιακής ακτινοβολίας, πολύ περισσότερο από κανονικό. Πιθανολογείται ότι τέτοιες απελευθερώσεις ακτινοβολίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν κατάρρευση των επικοινωνιών σε ολόκληρό τον πλανήτη. Μερικά γνωστά συμβάντα περιλαμβάνουν:

  • Ένα συμβάν μεγέθους X20 στις 16 Αυγούστου 1989 .
  • Ένα παρόμοιο συμβάν στις 2 Απριλίου 2001.
  • Η ισχυρότερη ηλιακή φλόγα, μεγέθους μεταξύ X40 και X45, καταγράφηκε στις 4 Νοεμβρίου 2003.

Παροιμίες

 

  Παροιμίες με τους μήνες, τις εποχές, τον καιρό

–         Του Γενάρη το φεγγάρι ήλιος της ημέρας μοιάζει.
–         Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει καλοκαίρι θα μυρίσει και άμα πάλι μας θυμώσει μες στο χιόνι θα μας χώσει.
–         Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.
–         Αν ρίξει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα χαρά σ’ εκείνο το ζευγά που ’χει πολλά σπαρμένα.
–         Του Απρίλη η βροχή κάθε στάλα και φλουρί.
–         Ο Απρίλης ρίχνει τη δροσιά κι ο Μάης τα λουλούδια.
–         Ζήσε Μάη να φας τριφύλλι.
–         Από το θέρο στις ελιές ποτέ δε σώζονται οι δουλειές.
–         Από Αύγουστο χειμώνα και από Μάρτη καλοκαίρι.
–         Μακάρι σαν τον Αύγουστο να ’ταν οι μήνες όλοι.
–         Αύγουστε καλέ μου μήνα να ’σουν  δυο φορές το χρόνο.
–         Τον τρυγητή, του αμπελουργού, πάνε χαλάλι οι κόποι.
–         Όποιος σπέρνει τον Οκτώβρη έχει τρεις σωρούς τ’ αλώνι.
–         Στις δεκαεφτά, στις δεκαοχτώ  πέφτει η πούλια στο γιαλό και πίσω παραγγέλνει: Μηδέ στανίτσα στα βουνά μήτε γιωργός στους κάμπους.
–         Του Δεκέμβρη η μέρα καλημέρα – καλησπέρα.
–         Ανεμομαζώματα διαλοσκορπίσματα.
–         Δόξα του βράδυ – καλοσύνη το πρωί.
–         Ένας κούκος δε φέρνει την Άνοιξη.
–         Καθαρός ουρανός αστραπές δε φοβάται.
–         Ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται.
–         Ο κακός ο χρόνος περνά. Ο κακός ο γείτονας μένει.
–         Όσας σέρνει ο χρόνος, δεν τα σέρνει η ώρα.
–         Περνώντας ο Δεκαπενταύγουστος νοιάσου για το χειμώνα.
–         Της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελά.

Παροιμίες με ζώα

–         Αλεπού που κοιμάται κότες δεν πιάνει.
–         Άσπρος σκύλος – μαύρος σκύλος, όλοι μια γενιά.
–         Άφησαν το λύκο να φυλάει τ’ αρνιά.
–         Βάλανε το λύκο να φυλάει το μαντρί.
–         Γυρεύει ψύλλους στ’ άχυρα.
–         Δεν μπορεί να δείρει το γάιδαρο και δέρνει το σαμάρι.
–         Ένας άλλος λέων.
–         Ένας κούκος δε φέρνει την Άνοιξη.
–         Η αλεπού μ’ ακρίδες δε χορταίνει.
–         Η κατάρα είναι γαϊδάρα και πάει στο νοικοκύρ’.
–         Κάθε πράγμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο.
–         Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει.
–         Κάλιο γαϊδουρόδενε, παρά γαϊδουρογύρευε.
–         Λείπει η γάτα και χορεύουν τα ποντίκια.
–         Μη σε γελάσει ο βάτραχος ή το χελιδονάκι αν δε λαλήσει ο τζίτζικας δεν είν’ καλοκαιράκι.
–         Μπάτε σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δίνετε.
–         Νηστικό αρκούδι δε χορεύει.
–         Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί  του ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του.
–         Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα το τρων οι κότες.
–         Ούτε γάτα ούτε ζημιά.
–         Πέρυσι έκλασε ο λαγός φέτος βρώμισε.
–         Σκυλί που γαβγίζει δε δαγκώνει.
–         Το γουρούνι και τη μύτη του να κόψεις εκείνο πάλι θα σκαλίζει.
–         Του δώσανε γουρούνι στο σακί.
–         Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.
–         Τζίτζικας ελάλησε πάρτε τα δρεπάνια σας.
–         Το μάτι του αφέντη παχαίνει το άλογο.
–         Φάγαμε το γάιδαρο και έμεινε η ουρά του.
–         Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο.
–         Χελιδόνι γύρισε, καλοκαίρι μύρισε.
–         Χόρτασε η ψείρα και βγήκε στο γιακά.

Παροιμίες με φυτά

–         Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
–         Άλλος τρώει τα σύκα και άλλος το πληρώνει.
–         Βάλε ελιά για τα παιδιά σου και μηλιά για την κοιλιά σου.
–         Δυο καρπούζια σε μια μασχάλη δε χωράνε.
–         Είναι και αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια.
–         Ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα.
–         Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά.
–         Κατά τη λαχάνα και η καζάνα.
–         Μάζευε και ας είν’ και ρόγες.
–         Όποιος έχει πολύ πιπέρι, βάζει και στα λάχανα.
–         Όποιος έχει μαχαίρι. τρώει πεπόνι.
–         Σιένται οι κολοκύθες σιένται και οι βελόνες.
–         Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει.
–         Τράβηξε της  ελιάς τα βάσανα.
–         Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.

Τα επτά θαύματα του Μεσαίωνα


 
Τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα, κάποιοι συγγραφείς ισχυρίζονταν ότι στη διάρκεια του Μεσαίωνα υπήρχαν κατάλογοι για τα θαύματα του κόσμου, αν και δεν φαίνεται πιθανόν οι κατάλογοι να προέρχονται από την εποχή εκείνη, επειδή η λέξη «μεσαιωνικός» δεν εφευρέθηκε παρά μόνο την εποχή του Διαφωτισμού και η έννοια του «Μεσαίωνα» δεν έγινε δημοφιλής παρά μόνο τον 16ο αιώνα. Έτσι, ο κατάλογος των 7 θαυμάτων του Μεσαίωνα θεωρείται ότι είναι ένας μεταγενέστερος κατάλογος. Αν και πολλά από τα οικοδομήματα που υπάρχουν στον κατάλογο αυτόν, χτίστηκαν πολύ πριν τον Μεσαίωνα και μερικά ανήκουν στον αρχαιότητα, όμως έγιναν διάσημα σε μεταγενέστερα χρόνια. Ο κατάλογος των Επτά Θαυμάτων του Μεσαίωνα είναι:


1. ΤO STONEHENGE

Είναι ένα προϊστορικό μνημείο που βρίσκεται στην κομητεία του Wiltshire, της Αγγλίας, που αποτελείται από αναχώματα που περιβάλλουν ένα κυκλικό σκηνικό από μεγάλες όρθιες πέτρες. Το μνημείο αυτό πιστεύεται ότι χτίστηκε γύρω στο 2500 π.Χ. Βρίσκεται στο κέντρο του πιο πυκνού συγκροτήματος μνημείων της Νεολιθικής εποχής και της Εποχής του Χαλκού στην Αγγλία, που περιλαμβάνει μερικές εκατοντάδες τύμβους.
  
2. ΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟ

 

Είναι ένα ελλειπτικό αμφιθέατρο στο κέντρο της Ρώμης, στην Ιταλία, το μεγαλύτερο που χτίστηκε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και το οποίο μπορούσε να φιλοξενήσει πάνω από 80.000 άτομα. Η κατασκευή του άρχισε το 72 μ.Χ. και ολοκληρώθηκε το 80 μ.Χ. και χρησιμοποιείτο για αγώνες μονομάχων και δημόσια θεάματα, όπως κυνήγια ζώων, δραματικά έργα, ακόμα και για εκτελέσεις
 
 3. ΟΙ ΚΑΤΑΚΟΜΒΕΣ ΤΗΣ KOM EL SHOQAFA

 

Είναι μια νεκρόπολη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και αποτελείται από μια σειρά από αλεξανδρινούς τάφους, αγάλματα και αρχαιολογικά αντικείμενα της ταφικής λατρείας των Φαραώ, με ελληνιστικές και πρώιμες ρωμαϊκές επιδράσεις. Το πιο μακάβριο θέαμα είναι η Αίθουσα του Καρακάλλα, ένας μαζικός νεκρικός θάλαμος για ανθρώπους και ζώα που σφαγιάστηκαν με εντολή του αυτοκράτορα Καρακάλλα.
 
 4. ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΙΝΙΚΟ ΤΕΙΧΟΣ

Είναι μια σειρά από πέτρινες και χωμάτινες οχυρώσεις στη Βόρεια Κίνα, που χτίστηκε αρχικά για να προστατεύει τα βόρεια σύνορα από τις επιδρομές διαφόρων νομαδικών ομάδων. Αρκετά τείχη χτίστηκαν από τον 5ο αιώνα π.Χ., αλλά το πιο διάσημο είναι αυτό που χτίστηκε από τον πρώτο αυτοκράτορα της Κίνας, Qin Shih Huang Ti, μεταξύ 220 και 206 π.Χ. και το μεγαλύτερο μέρος του τείχους χτίστηκε στη διάρκεια της δυναστείας των Ming. Εκτείνεται σε μήκος πάνω από 8.850 χλμ

 
5. Ο ΠΟΡΣΕΛΑΝΙΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ NANJING

Είναι μια παγόδα που κατασκευάστηκε τον 15ο αιώνα, στη διάρκεια της δυναστείας των Ming, στη νότια όχθη του ποταμού Yangtze, στην Κίνα. Ο πύργος ήταν οκτάγωνος, είχε βάση με διάμετρο γύρω στα 30 μ., ύψος μέχρι 79 μ. και εννέα πατώματα, που τον έκαναν ένα από τα ψηλότερα οικοδομήματα στην Κίνα. Είχε μια ελικοειδή σκάλα στη μέση, με 184 σκαλοπάτια, που οδηγούσε προς τα πάνω. Η κορυφή της στέγης σημαδευόταν από μια χρυσή κατασκευή ανανά.
 
 6. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

 

Αρχικά ήταν μια Ορθόδοξη βασιλική, αργότερα έγινε τζαμί και τώρα είναι μουσείο στην Κωνσταντινούπολη. Έχει 82 μ. μήκος, 73 μ. πλάτος και 55 μ. ύψος, και σχεδιάστηκε από τον Ισίδωρο τον Μιλήσιο και τον Ανθέμιο τον Τραλλιανό. Χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, μεταξύ 532 και 537 μ.Χ., και είναι κατασκευασμένη κυρίως από στάχτη και τούβλο. Είναι διάσημη για τον τεράστιο τρούλο της, αποτελεί μια επιτομή της αρχιτεκτονικής του Βυζαντίου και για χίλια περίπου χρόνια ήταν ο μεγαλύτερος καθεδρικός ναός στον κόσμο.
 
7. Ο ΚΕΚΛΙΜΕΝΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΠΙΖΑΣ

 

Είναι ένα καμπαναριό που βρίσκεται δίπλα στον καθεδρικό ναό της Πίζας, στην Ιταλία. Το ύψος του πύργου είναι 55,86 μ., στη χαμηλότερη πλευρά και 56,70 μ. στη ψηλότερη πλευρά. Ο πύργος έχει 294 σκαλοπάτια και γέρνει τώρα με μια γωνία 3,99 μοιρών μετά από κάποιες διορθώσεις κι επισκευαστικά έργα. Η κατασκευή του άρχισε το 1173, άρχισε να γέρνει το 1178 και τέλειωσε το 1372, με την προσθήκη ενός καμπαναριού.

Πηγή: sxolikaxamogelamk.blogspot.gr

Charlie Chaplin – Μοντέρνοι καιροί 1936

Η δεύτερη ηχητική ταινία του Chaplin, σε μια εποχή όπου έχει ολοκληρώσει μία περιοδεία του σε όλον τον κόσμο, έχει αποκτήσει συνείδηση των κοινωνικών προβλημάτων που μαστίζουν την βιομηχανοποιημένη Δύση και αποφασίζει ν’ αφήσει τον χαρακτήρα του γνωστού Αλήτη που δημιούργησε το 1914 και τον κατέστησε διάσημο και αγαπητό απ’ όλους, για να επιδοθεί σε μια ιδιοφυή και απολαυστική κριτική του σύγχρονου αστικού μηχανοποιημένου κόσμου. Ένθερμος υποστηρικτής της Αριστεράς, στάση που του στοίχισε, στέφοντας για δεκαετίες το βλέμμα του FBI πάνω του, συνδυάζει σε αυτή την ταινία-σταθμό την καλλιτεχνική έκφραση με ένα δριμύτατο, σαρκαστικό πολιτικό κατηγορώ. Η εναρκτήρια σκηνή με την εικόνα των εργαζομένων σε αντιπαραβολή με ένα κοπάδι προβάτων, αλλά και οι σεκάνς της αυτόματης ταΐστρας εργατών και της πτώσης του στο εσωτερικό της μηχανής με τα γιγάντια γρανάζια, προδίδουν το υποκριτικό και σκηνοθετικό του μεγαλείο, παράλληλα με τις ιδεολογικές του ανησυχίες, όπως αυτές εμποτίστηκαν βαθιά από τη μαρξιστική σκέψη. Αγγίζει θέματα που παραμένουν επίκαιρα ακόμα και σήμερα: φτώχεια, ανεργία, απεργίες και απεργοσπάστες, πολιτική αδιαλλαξία, οικονομικές ανισότητες, τυραννία των μηχανών, ναρκωτικά. Έχοντας υποστεί την απάνθρωπη μεταχείριση των εργοδοτών στις μεγάλες βιομηχανίες, ο ήρωας καταλήγει να περιπλανιέται άνεργος και πεινασμένος. Στο δρόμο συναντά μία φτωχή κοπέλα, την τελευταία του παρτενέρ επί της οθόνης, την οποία ερμηνεύει η σύντροφός του και στη ζωή, εκείνη την περίοδο, Paulette Goddard. Μαζί προσπαθούν να ξεφύγουν από τους αστυνομικούς που τους καταδιώκουν και να ζήσουν την δική τους ρομαντική πλάνη, μακριά από έναν κόσμο δυστυχίας και αναταραχών. Η περιπλάνηση τους μέσα στην πόλη και οι απόπειρές τους να βρουν δουλειά, οδηγούν και τους δύο σε μία σειρά ξεκαρδιστικών, ωστόσο γλυκόπικρων περιπετειών. Η ένταση με την οποία ο Chaplin καταφέρνει να επικοινωνήσει σε συνεχή εναλλαγή, συναισθήματα χαράς αλλά και μελαγχολίας, σχετίζονται άμεσα με την επιδίωξή του να παρουσιαστεί στο κοινό περισσότερο «ώριμος». Σταθμός στη καριέρα του ίδιου του Chaplin είναι η σκηνή, στην οποία εμφανίζεται για πρώτη και τελευταία φορά να μιλά και συγκεκριμένα να τραγουδά. Αμετανόητος πολέμιος του ομιλούντος σινεμά, ο Chaplin δίσταζε να εισάγει την αγαπημένη του περσόνα στη νέα αυτή εποχή του ηχητικά ενισχυμένου κινηματογράφου. Οι «Μοντέρνοι Καιροί» είναι μία ηχητική ταινία, αλλά όχι μία ταινία διαλόγων. Συνέθεσε ένα ακουστικό κολάζ από τους ήχους της πόλης και των εργοστασίων, με ελάχιστες ηχογραφημένες ομιλίες και τηρώντας την χρήση των επεξηγηματικών καρτών ανάμεσα στις σκηνές. Η σεκάνς κατά την οποία ο Chaplin προσλαμβάνεται για να σφίγγει βίδες στη γραμμή παραγωγής ενός εργοστασίου, μπλέκεται στα γρανάζια ενός τεράστιου μηχανήματος και τελικά χάνει τόσο πολύ την ανθρώπινη υπόστασή του από τη δουλειά, ώστε τριγυρίζει στο εργοστάσιο, σφίγγοντας τις μύτες και τα κουμπιά όσων συναντά, είναι μια σκηνή ανθολογίας.

Πηγή: the100bestmovies.blogspot.gr